Yeni
Ana Sayfa » Hukuk Sözlüğü » Anamuhalefet Partisi
Anamuhalefet Partisi

Anamuhalefet Partisi

Anamuhalefet Partisi, parlamenter sistemle yönetilen ülkelerde iktidar partilerinden sonra en yüksek oyu almış partiyi tanımlamak için kullanılan kavramdır. Ana muhalefet partisi demokrasi ile yönetilen ülkelerde genellikle mevcut yönetime en yakın alternatif parti olarak görülmektedir.

2820 Sayılı Siyasal Partiler Kanununun 35. maddesine göre Bakanlar Kuruluna katılmayan ve grubu bulunan siyasi partiler arasında en fazla milletvekiline sahip olan partidir. Siyasi partilerin milletvekili sayılarının eşit olması hâlinde, son milletvekili seçimlerinde aldıkları muteber oy sayısına bakılmaktadır. Bakanlar Kuruluna katılmayan ve grubu bulunan siyasi partiler arasında en fazla milletvekiline sahip olan partiye anamuhalefet partisi, genel başkanına da anamuhalefet partisi genel başkanı denir.

Anayasanın 150. maddesi, “Kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün veya bunların belirli madde ve hükümlerinin şekil ve esas bakımından Anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde doğrudan doğruya iptal davası açabilme hakkı, Cumhurbaşkanına, Türkiye Büyük Millet Meclisinde en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubuna ve üye tamsayısının en az beşte biri tutarındaki üyelere aittir.” demekte ve mecliste en fazla üyeye sahip ikinci parti olan Anamuhalefet Partisine Anayasa Mahkemesinde dava açma hakkı vermektedir.

2017 yılında yapılan Anayasa değişikliği sonucunda, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçilmesi ile birlikte Anamuhalefet Partisi kavramı güncelliğini yitirmiştir.

Türkiye Siyasal tarihinde ana muhalefet görevi yapmış partilerin yıllara göre sıralı listesi
Anamuhalefet Partisi
Lideri
Dönemi
Kâzım Karabekir
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
17 Ekim 1924
3 Haziran 1925
Fethi Okyar
Serbest Cumhuriyet Fırkası
12 Ağustos 1930
17 Kasım 1930
Celal Bayar
Demokrat Parti
21 Temmuz 1946
14 Mayıs 1950
İsmet İnönü
Cumhuriyet Halk Partisi
14 Mayıs 1950
27 Mayıs 1960
Ekrem Alican
Yeni Türkiye Partisi
20 Kasım 1961
25 Haziran 1962
Ragıp Gümüşpala
Adalet Partisi
25 Haziran 1962
6 Haziran 1964
Süleyman Demirel
Adalet Partisi
29 Kasım 1964
20 Şubat 1965
İsmet İnönü
Cumhuriyet Halk Partisi
20 Şubat 1965
26 Mart 1971
Süleyman Demirel
Adalet Partisi
17 Kasım 1974
31 Mart 1974
Bülent Ecevit
Cumhuriyet Halk Partisi
31 Mart 1975
21 Haziran 1977
Süleyman Demirel
Adalet Partisi
21 Haziran 1977
21 Temmuz 1977
Bülent Ecevit
Cumhuriyet Halk Partisi
21 Temmuz 1977
5 Ocak 1978
Süleyman Demirel
Adalet Partisi
5 Ocak 1978
12 Kasım 1979
Bülent Ecevit
Cumhuriyet Halk Partisi
12 Kasım 1979
12 Eylül 1980
Necdet Calp
Halkçı Parti
6 Kasım 1983
2 Kasım 1985
Aydın Güven Gürkan
Halkçı Parti
27 Haziran 1985
3 Kasım 1985
Erdal İnönü
Sosyaldemokrat Halkçı Parti
3 Kasım 1985
30 Mayıs 1986
Erdal İnönü
Sosyaldemokrat Halkçı Parti
30 Mayıs 1986
20 Kasım 1991
Mesut Yılmaz
Anavatan Partisi
20 Ekim 1991
6 Mart 1996
Necmettin Erbakan
Refah Partisi
6 Mart 1996
28 Haziran 1996
Mesut Yılmaz
Anavatan Partisi
28 Haziran 1996
30 Haziran 1997
Necmettin Erbakan
Refah Partisi
30 Haziran 1997
17 Aralık 1997
İsmail Alptekin
Fazilet Partisi
17 Aralık 1997
14 Mayıs 1998
Recai Kutan
Fazilet Partisi
14 Mayıs 1998
21 Haziran 2001
Tansu Çiller
Doğru Yol Partisi
22 Haziran 2001
19 Kasım 2002
Deniz Baykal
Cumhuriyet Halk Partisi
19 Kasım 2002
10 Mayıs 2010
Kemal Kılıçdaroğlu
Cumhuriyet Halk Partisi
22 Mayıs 2010
Devam Ediyor

 

Hakkında hukukbook

Bunu okudunuz mu?

Türkiye Bilimler Akademisi

Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA),  Türkiye’nin tüm bilim alanlarını kapsamak üzere kurulan ilk özerk ve ulusal akademisi …