Ana Sayfa / Hukuk Fakülteleri / Bilgi Üniversitesi İnsan Hakları Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi

Bilgi Üniversitesi İnsan Hakları Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi

Bilgi Üniversitesi İnsan Hakları Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi, Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nin 1999-2000 dönemindeki hazırlığı sonucunda, Yükseköğretim Kurulu’nun 4 Aralık 2000 tarihli kararıyla kurulmuştur. Merkezin kuruluş dönemi Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesinin kuruluş sürecine denk gelmektedir. İnsan Hakları Hukuku odaklı araştırma ve eğitim faaliyetlerine yönelik ayrı bir akademik birimin kurulması Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi eğitim ve araştırma politikasının bir sonucu olmuştur.

Merkez’in ve Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nin ‘insan hakları’ yönelimli çalışmalarda birbirini destekleyici ve geliştirici bir tempo içinde faaliyette bulunmalarının ilk ürünüdür. Merkez, 2001 yılında, Bilgi Üniversitesi bünyesinde ve Türkiye’de ilk kez, bir hukuk yüksek lisans programında sadece ‘insan hakları hukuku’ başlığı altında tanımlanan derslere yer vermiştir.

Bilgi Üniversitesi İnsan Hakları Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkeziz, kuruluşundan itibaren akademik dünyaya hapsolmayan bir akademik birim olarak faaliyette bulunmuştur. Başlangıçta, Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne bir aday ülke olma statüsünün tanınmasıyla (1999) ilgili gelişmenin yol açtığı yapısal dönüşüm çalışmalarına katkıda bulunmuştur. Türkiye’de, özellikle insan haklarının korunması ve geliştirilmesiyle ilgili yapısal gelişime katkıda bulunacak bu çalışma ve faaliyetler Merkez’in öncelikli ilgi alanı olmuştur. Bu çalışmalar, kamu yönetimi, toplumsal örgütler ve mesleki oluşumlarla işbirliği içinde olmaya özen gösterilerek hazırlanmış ve geliştirilmiştir.

Bilgi Üniversitesi İnsan Hakları Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezinin yapmış olduğu çalışmaların ve faaliyetlerin niteliği ve kalitesi 2004 yılında, Harvard University Kennedy School of Government’ta, Prof. Michael Ignatieff danışmanlığında, Merkez hakkında hazırlanan bir yüksek lisans çalışmasında (policy analysis exercise) bilimsel görüş olarak dile getirilmiştir.

Merkezin Faaliyetleri ve Çalışma Alanı

Bilgi Üniversitesi İnsan Hakları Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi, insan hakları hukukunun her alanıyla ilgili çalışmalar yürütmektedir. Bu çalışmalara hâkim olan yaklaşım, tüm ilişki biçimlerinde bir ‘hak’ bakışının olabileceği ve dolayısıyla, hukuktan yararlanmayı ön planda tutan bir güçlendirme anlayışının savunulmasıdır.

Merkez, ayrıca, insan hakları hukuku alanında çalışan Türkiyeli ve yabancı öğrenci ve araştırmacıların, Merkez’e yaptıkları başvuruları ve sundukları teklifleri değerlendirerek, Merkez bünyesinde sunulan konuk araştırmacı pozisyonu çerçevesinde, değişen uzunlukta bir süreyi kapsayan araştırma ve yerel araştırmacılarla temas ve işbirliği yapma olanağı sunmaktadır.

Merkez bünyesinde gerçekleştirilen insan hakları hukuku alanındaki araştırmaların yayıma uygun bulunanları İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları kapsamında yer alan “İnsan Hakları Hukuku Çalışmaları” dizisinde yayımlanmaktadır. Bu dizide, insan hakları hukuku ve uygulamasına ilişkin temel kaynak kitapları da yer alır.

Merkez, periyodik olarak İnsan Hakları Bültenleri çıkarmakta, çalışma alanları ile ilgili çok sayıda rapor yayınlamakta, faaliyet konusu ile paralel kitaplar çıkarmaktadır. Ayrıca, merkezin internet sitesinde Uluslararası İnsan Hakları Belgelerine ulaşılabilmektedir.

Çalışma Grupları

Kadının İnsan Hakları

Hakların Korunmasına İlişkin Yerel ve Uluslararası Koruma Usulleri

Ayrımcılık Yasağı

Azınlık Hakları

Mülteci Hakları

İfade ve İnternet Özgürlükleri

Adalete Erişim ve Yargı

İinsan Hakları Eğitimi

İnsan Hakları Savunuculuğu

İnsan Hakları Hukuku Yüksek Lisans Programı

Merkez tarafından, İnsan Hakları Hukuku başlığı altında açılan hukuk yüksek lisans programında, insan haklarının tanınması, korunması ve/veya geliştirilmesine yönelik bir faaliyet alanı içinde önemli çalışmalar gerçekleştiren ve farklı hak alanlarına yönelik faaliyette bulunan uluslararası sivil toplum örgütlerinin temsilcileri veya bireysel hak savunucuları, Merkez’in organizasyonu altında, iki yıl boyunca (2002-2004), yüksek lisans programında yer verilen ve o tarihte, haftalık konferanslar şeklinde yürütülen İnsan Hakları Aktivizmi dersinin konukları olmuşlardır. Konuklar, deneyimlerini, öğrenciler ve Türkiye insan hakları hareketinin savunucularıyla paylaşmışlar; hak savunuculuğu olgusunun insan hakları hukukundaki önemini vurgulamışlar ve incelenmeye sunmuşlardır.

Paydaş Kuruluşlarla Yapılan Çalışmalar

Merkez’in, kuruluşundan hemen sonraki yıllarda ağırlıklı olarak yer verdiği çalışmalar, farklı kurumlarla işbirliği içinde, öncelikli olarak insan hakları hukuku eğitimine yönelmiştir. Bu konuda, Türkiye yargı teşkilatının tüm kurumlarıyla ve her düzeyde görevli mensuplarıyla birlikte yürütülen eğitim programları hazırlanmıştır. Bu faaliyetler 2001-2009 arası dönemde, Merkez’in çalışmalarında büyük bir yer tutmuştur.

Merkez’in faaliyetlerine, üniversite dışında, yerel ve uluslararası destek sağlanmıştır. Merkez’in kuruluşundan önce ve sonra İsveç merkezli Raoul Wallenberg Institute of Human Rights and Humanitarian Law ile uzun süreli kurumsal ortaklık kurulmuş, merkez faaliyetleri geliştirilmiştir.

Bilgi Üniversitesi İnsan Hakları Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi, Utrecht Üniversitesi bünyesinde yer alan Netherlands Institute of Human Rights (SIM) ile işbirli yapmıştır. Yaklaşık üç yıl süren işbirliği sürecinde, Türkiye Adalet Akademisi’nin işbirliği ve evsahipliğinde eğitim programları düzenlenmiş, yargıç ve savcı stajyerlerine yönelik insan hakları hukuku eğitimi uygulanmıştır.

Open Society Institute, İstanbul’daki Türkiye şubesi ve Budapeşte merkezli Open Society Institute – Justice Initiative aracılığıyla Merkez’in yürüttüğü birçok araştırma ve eğitim projesine destek olmuştur. Bu çerçevede, insan hakları ve yargı alanındaki çalışmalara destek sağlanmıştır.

Avrupa Birliği ve TÜBİTAK Merkez’in destek sağladığı kurumlar arasındadır.

Merkez’in yürüttüğü araştırma ve eğitim faaliyetleri merkezin resmi adresi olan https://humanrightscenter.bilgi.edu.tr/tr/ web sitesinden yayınlanmaktadır.

Bilgi Üniversitesi İnsan Hakları Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezinin müdürlüğünü Prof. Dr. Turgut Tarhanlı yapmaktadır.

Bilgi Üniversitesi İnsan Hakları Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi Tarafından Yürütülmüş Projeler
Merkez Tarafından Katkı Sağlanan Projeler 
Merkez Tarafından Basılmış Kitaplar
Tehlike Altında Gazetecilik: Tehditler, Mücadele Alanları, Yaklaşımlar
Sanatsal İfade Özgürlüğü Kılavuzu
İnternette Irkçılık
Anayasa Mahkemesi’ne Bireysel Başvuru Rehberi
Uluslararası İnsan Hakları Hukukunda Vicdani Red ve Türkiye
Gezi Parkı Olayları: İnsan Hakları Hukuku ve Siyasi Söylem Işığında bir İnceleme
Kentsel Dönüşüm ve İnsan Hakları
Eşitsiz Bir Toplumda Çocukluk: Çocuğun “İyi Olma Hali”ni Anlamak
Ailenin Korunmasına Dair Kanun Kimi ve Neyi Koruyor? Hâkim, Savcı, Avukat Anlatıları
Ayrımcılık Yasağı Eğitim Rehberi
Ayrımcılık Yasağı: Kavram, Hukuk, İzleme ve Belgeleme
Kadın Hakları: Uluslararası Hukuk ve Uygulama
İnsan Hakları İhlali Olarak Yoksulluk
Pusulacık: Çocuklar İçin İnsan Hakları Eğitimi Kılavuzu
Adalet Gözet: Yargı Sistemi Üzerine Bir İnceleme
İstanbul Asliye Hukuk Mahkemelerinde Yargılama Süreci: Taraflar, Davalar ve İşleyiş
Onarıcı Adalet, Mağdur-Fail Arabuluculuğu ve Uzlaşma Uygulamaları: Türkiye ve Avrupa Bakışı
Onarıcı Adalet, Mağdur-Fail Arabuluculuğu ve Ceza Davalarında Uzlaşma: Eğitim Materyalleri
Pusula: Gençlerle İnsan Hakları Eğitimi Kılavuzu
Mahkemede Tek Başına: İstanbul Mahkemeleri’nde Müdafiiliğin Erişilebilirliği ve Etkisi
Birleşmiş Milletler’de İnsan Hakları Yorumları
İnsan Hakları Komitesi’nin Emsal Kararları
Türkiye’de Adli Yardım: Karşılaştırmalı İnceleme ve Politikalar
Sivil Toplum Kuruluşları İçin Adım Adım Rapor Hazırlama Kılavuzu
Yirmiyedi Türk Avukat Hakkında Yapılan Yargılamaya İlişkin Uluslararası Hukukçular Komisyonu Hakim ve Avukatların Bağımsızlığı Merkezi Nihai Raporu

İnsan Hakları Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi
İstanbul Bilgi Üniversitesi santralistanbul Kampüsü
Eski Silahtarağa Elektrik Santralı
Kazım Karabekir Cad. No: 2/13
34060 Eyüp İstanbul
e-Posta: insanhaklarimerkezi@bilgi.edu.tr
Tel: (0212) 311 50 00
Faks: (0212) 253 89 11

Bunu okudunuz mu?

Avukat Senih Özay: Benim Umudum Var

Senih Özay büyük bir hukukçu… O bir yazar Sıra dışı bir entelektüel Kuşların avukatı, balıkların …