Ara
Generic filters
Exact matches only
Filter by Custom Post Type
Ana Sayfa / Hukuk tarihi / Hayri Domaniç

Hayri Domaniç

Prof. Dr. Hayri Domaniç, 1923 tarihinde Kayserinin Pınarbaşı ilçesinde doğmuştur. 1864 yılındaki Büyük Çerkes Sürgününde, Kafkasya’nın Kabardey yöresinden Anadolu’ya göç ederek Uzunyayla yöresine yerleşmiş olan “Dumenış” adlı bir Adige ailesine mensuptur.

Doğmuş olduğu Büyük Kabaktepe köyü o dönemdeki adıyla Aziziye, şimdiki Pınarbaşı ilçesine bağlı iken daha sonra Sarız ilçesine bağlanmıştır. Çocukluğu Türkçe bilmeyen Çerkeslerin arasında geçtiği için öncelikle Çerkesce öğrenmiştir. Çocukluk ve gençliğinin büyük bir bölümü Marğuşey ve Lığurhable köylerinde geçmiştir. Marğuşey köyünün bugünkü adı Yukarı Beyçayır’dır. Doğanın ve tabiatın güzellikleri arasındaki bu köylerde  sabahtan akşama kadar kırlarda dolaşan, çift süren, ekin ve ot biçen Domaniç Anadolu köy hayatının içinde yetişmiştir. Çocukluğu Çerkes örf ve adetlerinin yaşandığı bir ortamda geçen ve katıksız Çerkesçe yaşanan bir toplumsal çevrede hayata atılan Domaniç; hayatının sonuna kadar  bu örf ve adetlere bağlı yaşamıştır.

Prof. Dr. Hayri Domaniç
Eğitim ve Meslek Yaşamı

Prof. Dr. Hayri Domaniç, Pınarbaşı İlkokulunu bitirdikten sonra, 1937 yılında yatılı okul okumak üzere İstanbul‟a gelmiş, sınavlarını kazandığı Galatasaray Lisesine kaydını yaptırmıştır. Galatasaray Lisesinde sekiz yıl (leyli meccani) parasız yatılı olarak okumuştur. Okulda, Çerkes Beyi ve Çerkes Reisi unvanları ile anılmıştır. Okulun yaz tatillerinde Uzunyayla olarak tabir edilen memleketine gitmiştir.

Hocaların Hocası Hayri Domaniç İstanbul Barosu tarafından düzenlenen bir etkinlikte Avukat İsmail Altay ile birlikte

Prof. Dr. Hayri Domaniç, 1937 yılında girdiği Galatasaray Lisesinden 1944–1945 döneminde bu okuldan mezun olmuştur. 1945 yılı  sonbaharında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesine kaydolan Hayri DOMANİÇ, 1949 yılında hukuk fakültesinden mezun olmuş ve bir yıl sonra 1950 yılında aynı fakültenin İcra ve İflas Hukuku Kürsüsüne asistan olmuştur. Doktorasını bu kürsüde tamamlayan Hayri Domaniç; 1956 yılında aynı fakültede Kara Ticareti Hukuku Kürsüsüne geçmiş, 1958 yılında doçent, 1967 yılında profesör olmuş 1988 yılına kadar üniversitede çalışmıştır.

Domaniç, Eskişehir İktisadi ve Ticari İlimler Yüksek Okulunda 1962-1963 yıllarında ve Özel Şişli İktisadi ve Ticari İlimler Yüksek Okulunda 1968-1971 yıllarında Ticaret Hukuku okutmuştur.

1967’de profesörlüğe yükselerek kürsü başkanlığına getirilen Domaniç, 1988 yılında emekli olduktan sonra da meslek edindiği avukatlığı sürdürmüştür.

Sosyal ve Siyasal Yaşamı

Domaniç, 1970 yılında sembolik olarak Süleyman Demirel’e muhalefet amacıyla Adalet Partisinde politikaya atılmış ise de başarılı olamamış ve politikadan ayrılmıştır.

Latince, Fransızca, İngilizce, Almanca ve Çerkesce bilen DOMANİÇ, 2010 yılında hayata veda edene kadar çevresine ve toplumuna faydalı, sivil toplum faaliyetlerinin içinde aktif bir yaşam sürmüştür. Adeta bir müze gibi dekore ettiği bürosunda büyük bir şapka koleksiyonu oluşturduğu çevresince bilinmektedir.  Cömertliği ve küçük büyük ayırt etmeksizin herkese harçlık vermesi ile meşhur olan Domaniç, Galatasaray Üniversitesi Suna Kıraç Kütüphanesindeki hukuk kitaplarının önemli bir kısmını bu kütüphaneye bağışlamıştır.

Ticaret Hukuku alanında yazılmış 10.000 sahifeden fazla eserin sahibi olan ve birçok bankaya danışmanlık yapmış olan Domaniç “tüm banka kredi sözleşmelerinin geçersiz olduğu” yönünde ileri sürdüğü tez ile hukuk dünyasında ses getirmiştir.

Galatasaray Spor Kulübü üyesi olan ve bu kulübe başkanlık adaylığı girişiminde de bulunan Domaniç, yedi büyük Galatasaraylıdan biri olarak anılmıştır.

Prof. Dr. Hayri Domaniç, 14 Mayıs 1950 seçimleri sonrasında “barışçı yollarla, kültürün yeniden diriltilmesi için” Kuzey Kafkasya Kültür Derneği olarak da bilinen Kafkas Kültür Derneğini Beyazıt‟ta Bereket Han’da kurmuş, kendi ifadesi ile bu derneğin on sene süreyle “odacısı, üyesi ve başkanı” olmuştur. Dosteli Yardımlaşma Derneğinin üyesi olarak da faaliyet göstermiştir.

Kafdav adına Özdemir Özbay tarafından yapılan röportaj‘da Prof. Dr. Hayri Domaniç’in çalışma ofisi şu şekilde tanımlanmaktadır; “Tavana kadar yükselen kitaplıklarda sayısız eser, antika mobilyaları, masaların üzerinde üst üste yığılmış yayınlar, dolap aralarına ve önlerine serpiştirilmiş Çerkes kamçıları başlıklar, kamalar ve daha birçok nadide Çerkes el sanatı örneği değerli eşyalar. Başka bir köşede kaideye oturtulmuş altın kakmalı muhteşem Çerkes at eğeri…. Biblolar, kalpaklar, kovboy şapkaları, fotoğraflar. Kapının üzerinde bir gazeteden büyültülmüş Atatürk‟le birlikte Çerkes Ethem resimleri. Nereye baksanız, tarih, sanat ve hukuk soluyorsunuz. Her hukukçunun hayalini süsleyecek görkemli bir büro. Çalışma masasında baskıya hazırlanan bir kitabın düzeltmeleri. Başka bir masada dava dosyaları ve bütün bu kalabalığın, bütün bu objelerin içerisinde; gözü ile izlemeden, elini attığında istediği belgeyi bulabilen ak saçlı bir bilim adamı Sayın Hayri Domaniç‟i ve muhteşem bürosunu tanımlamak öyle kolay değil. Bu mekanı solumak ve yaşamak gerekiyor. Sayın Domaniç‟in çok yönlü kişiliği, çalıştığı bu mekana ve eşyalara da yansımış.”

Prof. Dr. Hayri Domaniç’in Eseerleri

1988 yılında emekli olan Prof. Dr. Hayri Domaniç’in; hukuk alanında basılmış on yedi kitabı vardır. Anonim Şirketlerin Kuruluşundan Doğan Hukuki Mes’uliyet, Hukukta Kaziye-i Muhkeme ve Nisbi Kuvveti, Adi Kolektif ve Komandit Şirketler, Kıymetli Evrak Hukuku, Ticaret Hukukunun Umumi Esasları, Notlu-İçtihatlı Türk Ticaret Kanunu ve İlgili Mevzuat, Anonim Şirketler, Karşılıksız Çek, Türk Ticaret Kanunu Şerhi, Prof. Dr. Hayri Domaniç’e 80. Yaş Günü Armağanı, Şirketlerde Nevi Değiştirme, Atatürk ve Hukukun Üstünlüğü Prensibi, Ticaret Hukukunun Genel Esasları, Hisseli Komandit ve Limited Şirketler, 3167 sayılı Çek Kanunu ve Kıymetli Evrak Hukuku, faizle Karşılanamayan Zararların Giderilmesini Sağlayan BK.105 ve Diğer Hükümler isimleri yayınlanmış eserleri bulunmaktadır.

Makaleler ive Bildirileri 
Hocaların Hocası Prof. Dr. Hayri Domaniç; gençlik yıllarından itibaren Ticaret Hukuku alanında ve diğer sosyal bilimler alanında; BORÇLAR KANUNU VE 6183 SAYILI KANUNLAR YÖNÜNDEN GECİKME FAİZLERİ VE FAİZLE KARŞILANAMAYAN ZARARLARIN GİDERİLMESİ, EMLAK VERGİSİ KANUNU’NUN UYGULANMASINDAKİ HATALAR, SAHİBİNİN RIZASI DIŞINDA ELİNDEN ÇIKAN ÇEKLER, BANKALARIN KREDİ SÖZLEŞMELERİNDE, SÖZLEŞME SERBESTİSİNİ SINIRLAYAN KURALLAR VE UYGULAMADAKİ HATALAR, HİSSE SENETLERİNİN ÇIKARILMA ZAMANI VE MECBURİYETİ, ANONİM VE LİMİTED ŞİRKETLERDE MALİ BÜNYENİN ZAYIFLAMASI HALİNDE ZORUNLU YASAL TEDBİRLER, ÖZELLEŞTİRMEYE İLİŞKİN KARARNAMELERİN İPTALİNİN YASAL BOŞLUK DOĞURMAYACAĞI VE ÖZELLEŞTİRMENİN DİĞER İLGİLİ KURALLARA GÖRE YAPILABİLECEĞİ, DAVALARIN GEÇ KARARA BAĞLANMASININ SEBEPLERİ VE TEDBİRLERİ, KAPATILAN BANKALARDA MEVDUATI BULUNANLARIN HAKLARINI KORUMAK İÇİN YAPABİLECEKLERİ İŞLEMLER VE YASAL DAYANAKLARI KONUSUNDA NOTLAR, DİRENCEYE UĞRAYAN KAMULAŞTIRMA BEDELLERİNE BK.105 TAZMİNATINI UYGULAMAYAN YARGITAY 5. Ve 18. HUKUK DAİRELERİNİN İDARE YANLISI KARARLARINDAN DOĞAN ÇEŞİTLİ SORUMLULUKLAR VE BAŞKA YASAL YOLLAR, HALK SERMAYESİNİN ANONİM ŞİRKETLERE KATILMASINI VE KORUNMASINI SAĞLAYACAK BAZI TEDBİRLER, 3628 SAYILI MAL BİLDİRİMİNDE BULUNULMASI, RÜŞVET VE YOLSUZLUKLARLA MÜCADELE KANUNU KONUSUNDA ELEŞTİRİLER, ANAYASA’NIN 84/1. MADDESİNİN YORUMU VE ANAYASAYA AYKIRILIĞI, PROTESTOLU SENETLERİN ARTMA NEDENLERİ VE ÖNLEME ÇARELERİ, YÜRÜRLÜKTE BULUNAN VERGİ KANUNLARININ GEREĞİ GİBİ UYGULANMASI DURUMUNDA VERGİ REFORMUNA GEREK YOKTUR, DOĞRU VE İSABETLİ UYGULAMASI KAYDI İLE VERGİ MEVZUATIMIZ İHTİYACA CEVAP VERECEK İÇERİĞE SAHİPTİR, BASİT TEMERRÜT FAİZİ VE GECİKME ZAMMI CAYDIRICI BİR MİKTAR FAZLASI İLE ENFLASYONA ENDEKSLENMELİDİR, FAALİYETİ DURDURULAN BANKALARIN EN AZ % 5’ten FAZLA PAYA SAHİP ORTAKLAR İLE BANKA TEMSİLCİLERİNİN BANKA ALACAKLILARINA KARŞI SORUMLULUĞU, SOSYAL YARDIM ZAMLARININ YÜKÜMLÜSÜNÜN TAYİNİ, DEVLETİN KATLANARAK BORÇLANMASINA VE ALACAK DAVALARININ GİDEREK ARTMASINA NEDEN OLAN BASİT TEMERRÜT FAİZİ ve GECİKME ZAMMI CAYDIRICI BİR MİKTAR FAZLASI İLE ENFLASYONA ENDEKSLENMELİDİR, TİCARİ ALACAKLILARIN TEMERRÜDÜNE REESKONT FAİZİ UYGULANMASINDA HATALAR, BANKALARIN İFLAS YOLU İLE TAKİBİ, YARGI VE İCRA YOLU İLE BANKALARA YATIRILAN PARALARIN FAİZİNİ DEVLETE MALEDEN KANUNDA HATALAR, RESMİ MEVDUATA DÜŞÜK FAİZ UYGULANMASINDA HATALAR, YASAMA DOKUNULMAZLIĞININ TARİFİ, TARİHÇESİ, KAPSAMI VE İSTİSNALAR, 3095 SAYILI FAİZ KANUNUNUN 1 2 ve 4. MADDELERİNİ İPTAL EDEN ANAYASA MAHKEMESİNİN 15.12.1998 TARİHLİ VE E. 1997/34, K. 1998/79 SAYILI KARARININ NETİCELERİ İLE DEVLETİN UZUN ZAMANDIR FAİZ KANUNUNDA ANAYASA MAHKEMESİNİN 2 5 ve 10. MADDELERİNİN EMRİ DOĞRULTUSUNDA HAKSIZLIKLARI ENGELLEYEN KANUNLAR YAPMADIĞINI VURGULAYAN KARAR GEREKÇESİNDEN DOĞAN SORUMLULUKLAR, KİRALARIN DONDURULMASI İLE İLGİLİ HUKUKİ NOTLAR, BORÇLAR KANUNUNUN 105. MADDESİNDE YAZILI MUNZAM TAZMİNAT KONUSUNDA İÇTİHADI BİRLEŞTİRME KARARINA NEDEN OLAN ÇELİŞKİLİ BAZI YARGITAY KARARLARININ ÖZETLERİ İLE, İÇTİHADI BİRLEŞTİRME KARARININ YASAL YARGISAL VE DOKTRİNAL GEREKÇELİ HÜKÜM FIKRASI başlıkları ile bilimsel makaleler yayınlamıştır.
Domaniç ayrıca, CHP CUMHURİYET HALK PARTİSİ’ ne ÖVGÜLER BÜYÜK ÖLÇÜDE HATALIDIR, VERGİ KANUNU YAPIMINDA VE UYGULAMASINDA HATALAR. TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NDE BAŞLICA İNKİLAP VE VERGİ KANUNLARI İLE SON VERGİ KANUNLARININ KARŞILAŞTIRILMASI VERGİ YÜKÜMLÜSÜ VE AYDINLARIN HATALARI, VERGİ KANUNLARININ UYGULANMASINDA DEVLETİN İHMAL VE HATALARI, HAZİNE GELİRLERİNİ AZALTAN BAZI DEVLET HATALARI, TÜRKİYE ÇERKEZLERİNDE KÖLELİĞİN KALDIRILMASI, ÇEK KANUNU TASARISI, GELİR VERGİSİ KANUNUNDA UYGULAMA HATALARINA DAYALI VERGİ KAYBI VE ÖNLEME ÇARELERİ, KARŞILIKSIZ KALAN ÇEKLERİN DÜZENLEYİCİLERİNE BİR YILDAN BEŞ YILA KADAR HAPİS CEZASI UYGULAYAN 3167 SAYILI ÇEK KANUNU KONUSUNDA DEVLETİN HATALARI, FAİZ VE VERGİ KANUNLARINDA DİSİPLİN, TÜRK HUKUKUNDA ADALETSİZ, ÇELİŞKİLİ FAİZ KURALLARI İLE DİĞER BAZI HATALAR VE DÜZELTME YOLLARI, BİRİKMİŞ VEYA YILLIK KURUM KAZANÇLARININ SERMAYEYE İLAVE EDİLMESİ GELİR VERGİSİ NEDENİDİR, HARP HALİNDE VERİLEN ŞEHİT KADAR HER YIL ÖLÜMLERE NEDEN OLAN TRAFİK KAZALARINI ÖNLEMEYEN DEVLETİN HATALARI VE BİR KANUN TASARISI, OSMANLI İMPARATORLUĞU’nun 701. KURULUŞ YILDÖNÜMÜ MÜNASEBETİLE KURUCU İLK PADİŞAH OSMAN BEYİN TAVSİYELERİ, VERGİ KAÇAKÇILIĞININ ÖNLENMESİ ÇARELERİ, DEVLET DENETLEME KURULUNUN GÖREV VE YETKİLERİ İLE SORUMLULUKLARI, OSMANLI İMPARATORLUĞU’NUN SÖZDE ERMENİ SOYKIRIMI YAPTIĞINI KANUNLAŞTIRAN FRANSA’YA CEVAPLARLA KARŞI TEDBİR ÖNERİMİZ, TARİHTE DİNLER VEYA DİNLER TARİHİNDEN BAZI KESİTLER, EKONOMİK KRİZDEN ÇIKIŞ YOLLARI, İNKILAP KANUNLARI, DEVLET ORGANLARI İLE ÜYELERİNİN KİŞİSEL SORUMLULUĞUNU DA GEREKTİREN HATALARDAN ÖRNEKLER, ŞİRKETLER VE DANIŞTAY, İKTİSADİ DEVLET TEŞEKKÜLLERİ VE DANIŞTAY, DEVLET ŞİRKETLERİNDE ÇALIŞANLARIN HUKUKİ DURUMU, HİSSE SENETLERİ ÖZEL SERMAYEYE SATILMALIDIR, TÜRKİYE’nin KALKINMASI VE AYDINLAR, KALKINMAMIZ VE AYDINLAR, DAR GELİRLİLER İÇİN DEV BİR KOOPERATİF KURULMALI, DEVLET VE ÖZEL YÜKSEK OKULLAR, ADALET PARTİSİ KONGRESİNDE AÇIKLAYAMADIĞIM İDARİ HATALAR, ANARŞİK OLAYLARIN SEBEBİ ÜNİVERSİTE ÖZERKLİĞİ DEĞİLDİR, SERMAYE PİYASASI, FİAT KONTROL KARARNAMESİ KANUNİ DAYANAKTAN YOKSUN, KÂRA İŞTİRAKLİ TAHVİLLER VE SORUNLARI, CHP-MSP KOALİSYONUNUN BOZULMA SEBEPLERİ, ERKEN SEÇİM İLE BUHRAN BİTMEZ, ANAYASA TARTIŞMALARININ DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ, VERGİLERDE GECİKME ZAMMI ARTIRILMADIĞI ve FAİZE FAİZ UYGULAMASINA DÖNÜLMEDİĞİ TAKDİRDE HAZİNE KATLANARAK BORÇLANMAKTAN KURTULMAYACAKTIR, PROTESTOLU SENETLERİN ARTMA NEDENLERİ VE ÖNLEME ÇARELERİ, YÜRÜRLÜKTE BULUNAN VERGİ KANUNLARININ GEREĞİ GİBİ UYGULANMASI DURUMUNDA VERGİ REFORMUNA GEREK YOKTUR, GELİR VERGİSİ KANUNUNDA UYGULAMA HATALARINA DAYALI VERGİ KAYBI VE ÖNLEME ÇARELERİ, DOĞRU VE İSABETLİ UYGULANMASI KAYDI İLE VERGİ MEVZUATIMIZ İHTİYACA CEVAP VERECEK İÇERİĞE SAHİPTİR, BANKALARIN İFLAS YOLU İLE TAKİBİ, YARGI VE İCRA YOLU İLE BANKALARA YATIRILAN PARALARIN FAİZİNİ DEVLETE MAL EDEN HARÇLAR KANUNUNDA HATALAR YASA DOKUNULMAZLIĞININ TARİFİ TARİHÇESİ KAPSAMI VE İSTİSNALAR, VERGİ KANUNLARININ UYGULANMASINDA DEVLETİN İHMAL VE HATALARI, CUMHURİYET HALK PARTİSİ’NE ÖVGÜLER BÜYÜK ÖLÇÜDE HATALIDIR, KARŞILIKSIZ KALAN ÇEKLER KONUSUNDA DEVLETİN HATALARI, BİRİKMİŞ VEYA YILLIK KURUM KAZANÇLARININ SERMAYEYE İLAVE EDİLMESİ GELİR VERGİSİ NEDENİDİR, HARP HALİNDE VERİLEN ŞEHİT KADAR HER YIL ÖLÜMLERE NEDEN OLAN TRAFİK KAZALARINI ÖNLEMEYEN DEVLETİN HATALARI VE BİR KANUN TASARISI, VERGİ KAÇAKÇILIĞININ ÖNLENMESİ ÇARELERİ, DEVLET DENETLEME KURULUNUN GÖREV VE YETKİLERİ İLE SORUMLULUKLARI, EKONOMİK KRİZİ YENMEYE ÇALIŞAN HÜKUMETE AÇIK MEKTUP, KÖY ENSTİTÜLERİ KONUSUNDA YANILGILAR, IMF İLE 18 DEFA ANLAŞMA YAPMAMIZA NEDEN OLAN DEVLET BORÇLARINDAN KURTULMA ÇARESİ VE SERVET VERGİSİ, EKONOMİK KRİZDEN ÇIKIŞ YOLLARI başlıklarıyla makaleler yayınlamış büyük bir cumhuriyet aydınıdır.

Bunu okudunuz mu?

Hukuki ve Ticari Davalarda Temyiz Sistemleri ile Usullerinin İşleyişinin Geliştirilmesi

Avrupa Konseyi Hukuki ve Ticari Davalarda Temyiz Sistemleri ile Usullerinin İşleyişinin Geliştirilmesi Hakkında Üye Devletlere …