17 Mayıs – Hukuk Takvimi

1829

Amerikalı hukukçu, devlet adamı, diplomat, kölelik karşıtı, müzakereci ve 1783 Paris Antlaşması’nın imzacısı  John Jay yaşamını yitirdi. (Doğumu: 12 Aralık 1745) Columbia College‘da eğitim gördü. 1764’te mezun olduktan sonra önde gelen bir avukat ve hoca olan Benjamin Kissam’ın hukuk katibi oldu. New York barosuna kabul edildikten sonra  hükümetten aldığı parayla bir hukuk bürosu kurdu. 1774’te New York Yazışma Komitesi’ni kurdu. 1779’dan 1782’ye kadar İspanya büyükelçisi olarak görev yaptı. Dışişleri Bakanı olarak görev yaptı. 1788’de New York’ta Amerika Birleşik Devletleri Anayasası için çalıştı. Amerika Birleşik Devletleri’nin 1789-1795 yıllarında görev yapmış olan ilk başyargıcıdır. 1795’ten 1801’e kadar New York valisi olarak görev yaptı. 

1874

Norveç İsveç’ten ayrılarak bağımsızlığını ilan etti.

1875

Amerikan hukukçu, politikacı ve asker John C. Breckinridge doğdu. (Doğumu: 16 Ocak 1821) Transilvanya Üniversitesi‘nde hukuk eğitimi aldı. 1849’da Kentucky Temsilciler Meclisi’ne Demokrat olarak seçildi ve burada kölelikle mücadele etti. 1851’de ABD Temsilciler Meclisi’ne seçildi. Kentucky’yi Kongre’nin her iki kanadında da temsil etti ve 1857’den 1861’e kadar ABD başkan yardımcılığı yaptı. ABD’nin 14. ve en genç başkan yardımcısı oldu. Amerikan İç Savaşı’nın patlak vermesi sırasında ABD Senatosu’nda görev yaptı ancak Konfederasyon Ordusu’na katıldıktan sonra sınır dışı edildi. 1865’te  Konfederasyon  Savaş Sekreteri olarak atandı.

1925

Tarih, sosyoloji, felsefe, psikanaliz ve psikoloji üzerine çalışmalar yapan bilim insanı,Michel de Certeau dünyaya geldi.(17 mayıs 1925- 9 Ocak 1986)

1928

Türkiye Cumhuriyeti Hıfzıssıhha Müessesesi kuruldu.

1939

• 27 Mayıs 1938 tarihli Londra Kredi Antlaşması’na ait onay belgelerinin karşılıklı teatisi yapıldı.

• Altın ticaretinin yeniden serbest bırakılmasına ait kararname çıktı.

1950

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde Yargıç olarak görev yapan İsviçreli  hukukçu Mark E. Villiger (17 Mayıs 1950 – 10 Aralık 2023) Güney Afrika’nın Louis Trichardt kentinde doğdu. Mozambik ve Avusturya’nın Feldkirch kentinde büyüdü. Zürih Üniversitesi Hukuk Fakültesinde eğitim gördü. 1983 yılında İnsan Hakları Komisyonu’nda sekreter olarak çalışmaya başladı. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde 2006 yılından itibaren yargıç olarak görev aldı. 10 Aralık 2023’te hayata veda etti.

1952

Türkiye – Yunanistan Kültür Anlaşması, 20 Nisan 1951 tarihinde, Ankara’da imzalandı. Türkiye Cumhuriyeti ile Yunanistan Krallığı arasında imzalanan Kültür Anlaşmasının onanması hakkında Kanun, 12 Mayıs 1952 tarihinde mecliste kabul edilmiş, 17 Mayıs 1952 tarihinde resmi gazetede yayınlandı.

1954

ABD’de siyah çocukların, beyaz çocuklarla aynı okula gitmelerini önleyen yasa yürürlükten kaldırıldı.

1967

İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı’na konulan bir hükümle İmam Hatip Lisesi mezunlarına diledikleri üniversiteye devam edebilme yolu açıldı.

1969

İstanbul Toptaşı Cezaevi’nde 500 mahkum af isteğiyle açlık grevine başladı.

1973

Deniz Gezmiş ve arkadaşlarını övdüğü iddiasıyla yargılanan İstanbul Sağmalcılar Lisesi öğretmeni N.Çayhan 3 ay hapse mahkum oldu.

1977

Muamele vergileri ile ilişkili olarak Üye Devletlerin çıkarmış oldukları kanunlar arasındaki uyumun sağlanmasına ilişkin 17 Mayıs 1977 tarihli ve 77/388/EEC numaralı Altıncı Konsey Direktifi kabul edildi.

1980

İstanbul Barosu avukatlarından, CHP eski Merkez İlçe Yönetim Kurulu üyesi Burhanettin Cihan Erozan Kadıköy’de evine girerken silahlı saldırıs sonucu hayatını kaybetti.

1980

Hukukçu, felsefe profesörü ve Peru Aydınlık Yol Devrimci Hareketi Lideri Abimael Guzmán 17 Mayıs 1980 tarihinden itibaren hükûmete karşı silahlı mücadele başlattı. Peru hükûmeti tarafından terörizm ve vatana ihanet suçlarından arama kararı çıkarıldı ve 12 Eylül 1992 günü hükümet kuvvetleri tarafından bir bale okuluna yapılan baskında diğer örgüt mensupları ile birlikte yakalandı.

1982

• 17 Mayıs 1982 tarihinde sanıklar hakkında iddianame düzenlenerek Türkiye Barış Derneği Davası açıldı. Barış Derneği üyelerine açılan dava sonucunda, İstanbul 2 Numaralı Sıkıyönetim Mahkemesi tarafından, 23 Şubat 1982 tarihinde, 44 yönetici hakkında, tutuklama kararı verildi. Orhan Adli Apaydın ile birlikte Mahmut Şerafettin Dikerdem, tutuklanarak cezaevine konuldu. Türkiye Barış Derneği Davası 21 Nisan 1991’de tüm sanıkların beraatıyla sona erdi.

• Türk Silahlı Kuvvetleri Mehmetçik Vakfı kuruldu. Vakıf, Devlet Başkanı Orgeneral Kenan Evren ve diğer Millî Güvenlik Konseyi üyesi komutanların aralarında topladıkları parayla kuruldu.

1982

Kosovalı hukukçu ve politikacı Vjosa Osmani doğdu. Priştine Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde lisans eğitimi gördü. Pittsburgh Üniversitesi’nde yüksek lisans ve doktora çalışmalarını tamamladı. Priştine Üniversitesi’nde, Kosova Amerikan Üniversitesi’nde ve Pittsburgh Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde ders verdi. Kosova’da uluslararası hukuk alanında dersler verirken Amerika‘da Devlet İnşası ve Hukuk: Kosova Deneyimi başlıklı bir seminer verdi. Dış ilişkiler, diaspora ve stratejik yatırımlar komitesinin ve Avrupa Birliği Uyum Komitesi’nin başkanlığını yürüttü ve Kosova’da anayasa reformları komitesi başkan yardımcısı olarak görev yaptı. 2005 yılında Pittsburgh Üniversitesi tarafından iki kez Gelecek İçin Mükemmellik Ödülü’ne layık görüldü. 2009 tarihinde, o zamanki Kosova Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Fatmir Sejdiu’nun Kurmay Başkanı seçildi. 2021’den beri Kosova Cumhuriyeti’nin beşinci cumhurbaşkanı olarak görev yapmaktadır.

1983

• Ankara Bahçelievler’de 8 Ekim 1978 tarihinde, TİP üyesi yedi kişiyi öldürmekten yargılanan Haluk Kırcı ve Ahmet Ercüment Gedikli ölüm cezasına çaptırıldı.

• İsrail, Lübnan ve ABD arasında, 17 Mayıs Antlaşması imzalandı.

• Savcı Doğan Öz’ü 1978’de Ankara’da öldürmekten sanık İbrahim Çiftçi beraat etti.

• Cumhuriyet Gazetesi başyazarı Nadir Nadi’nin 2 ay 20 günlük hapis cezası, Sıkıyönetim Komutanı cezayı temyiz etmediği için kesinleşti.

• İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi öğretim üyesi Prof.Dr.Gençay Gürsoy 1402 sayılı Sıkıyönetim Kanunu gereğince görevden alındı.

1984

Ekrem Pakdemirli, İsviçre’ye hayali ihracat yapan 8 firmanın tespit edildiğini açıkladı.

1987

İsveçli hukukçu, ekonomist ve politikacı Karl Gunnar Myrdal (Doğumu: 6 Aralık 1898) Stockholm Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde eğitim gördü. 1927’de iktisat alanında doktora derecesini aldı. 1933-1947 yılları arasında Stockholm İktisat Okulu ‘nda profesörlük yaptı ve analizleri ile Stockholm Okulunu güçlü bir biçimde etkiledi. 1974 yılında parasal ve ekonomik dalgalanmalar ve bunların ekonomik, sosyal ve kurumsal ilişkisini (bağımlılığını) irdeleyen öncü çalışması ile Nobel Ekonomi Ödülünü karşıt görüşte olduğu ve fikir çatışmalarına girdiği Friedrich von Hayek ile paylaştı. Tage Erlanders hükümetinde ticaret bakanı olarak olarak görev aldı. 1950 tarihli UNESCO‘nun “The Race Question (Irkçılık Meselesi)” isimli raporunu da imzalayanlardan biri oldu.

1989

Çekoslovakya’da dört aydır hapiste olan yazar Vaclav Havel serbest bırakıldı.

1990

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), eşcinselliği akıl hastalıkları listesinden çıkardı.

1992

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), eşcinselliği akıl hastalıkları listesinden çıkardı.

1994

• Türkiye, Sulak Alanların Korunması’na ilişkin Ramsar Sözleşmesini 1994 yılında kabul etti, sözleşme 17 Mayıs 1994 tarihli Resmi Gazete‘de yayınlanarak yürürlüğe girdi.

•  İstanbul Savaş Karşıtları Derneği kapatıldı.

1995

• 21 Ocakta gözaltına alındığı bildirilen Hasan Ocak’ın 26 Martta öldürüldüğü bildirildi. Cenazesi, aylar süren kampanya sonrasında 17 Mayıs 1995’te Kimsesizler Mezarlığı’nda bulundu.

• Hava-İş sendikası başkanı Atilay Ayçin bir konuşmasında bölücülük yaptığı iddiasıyla yargılandı, 1 yıl 8 ay hapis cezasına çarptırıldı ve tutuklandı.

1997

Avukat Eşber Yağmurdereli‘nin sözcülüğünü yürüttüğü “Barış İçin Bir Milyon İmza” girişiminin topladığı imzalar Meclis’e iletildi.

1998

Suriyeli eşcinsel, siyasi blog yazarı ve insan hakları aktivisti Abdurrahman Akkad doğdu. 2017’de ailesinin kendi isteği dışında bir kadınla evlenmeye zorlayacağından endişelenerek gay olduğunu Facebook’ta canlı bir video çekerek duyurdu. Video, çeşitli Arap sosyal kanallarında paylaşıldı. Çünkü bu video, Suriyeli eşcinsel bir erkeğin gerçek adı ve yüzüyle bir videoda cinsel yönelimini alenen ifade ettiği ilk olaydı.

1999

Doçent Doktor Bahriye Üçok ile Muammer Aksoy’un öldürülmesi olayına karışan 4 kişinin yakalandığı açıklandı.

2005

Bşbakan Erdoğan’ı ”iplere dolanan kedi” olarak çizen Musa Kart’ın 5 bin TL tazminat cezasına çarptırılmasına tepki olarak “Tayyipler Alemi” kapağıyla çıkan Penguen mizah dergisi aleyhine Erdoğan’ın açtığı 40 bin TL’lık manevi tazminat davası başladı.

2006

Hukukçu Mustafa Yücel Özbilgin, 17 Mayıs 2006 tarihinde Ankara’da gerçekleşen Danıştay saldırısında görev başında yaşamını yitirdi. Avukat Alparslan Arslan tarafından yapılan bu saldırıda 4 Danıştay üyesi de yaralandı.

2010

İran’ın uranyum takasına ilişkin ortak formülle ilgili anlaşma, Türkiye, Brezilya ve İran Dışişleri Bakanları tarafından imzalandı. Uranyum takasının Türkiye’de yapılacağı da, bu imza ile resmîleşmiş oldu.

2011

Kayıp yakınları “17-31 Mayıs Gözaltında Kayıplar Haftası” kapsamında Gayrettepe Emniyet Müdürlüğü önünde basın açıklaması yaptı.

2013

Avrupa Savunma Avukatları Örgütü Bildirgesi, Avrupa Savunma Avukatları Örgütü (ECBA) tarafından İstanbul Barosu Başkanı ve 9 Yönetim Kurulu Üyesinin yargılandığı dava kapsamında 27 Nisan 2013 tarihinde ilan edildi. ECBA Bahar Konferansı, 26-27 Nisan 2013 tarihlerinde İstanbul’da gerçekleşti. Başkan Av. Doç. Dr. Ümit Kocasakal, Başkan Yardımcısı Av. Mehmet Durakoğlu, Genel Sekreter Av. Hüseyin Özbek, Yönetim Kurulu Sayman Üyesi Av. Ufuk Özkap, Yönetim Kurulu Üyeleri Av. Ayşe Füsun Dikmenli, Av. Aydeniz Alisbah Tuskan, Av. Turgay Demirci, Av. İsmail Altay, Av. Hasan Kılıç hakkındaki  dava, Silivri 2. Asliye Ceza mahkemesinin 2013/148 E. Sayılı dosyası ile 17 Mayıs 2013’te başladı. Duruşmaya ECBA ve diğer kurumlar gözlemciler gönderildi, dönemin İstanbul Barosu Başkanı Av. Doç. Dr. Ümit Kocasakal ile de görüşen ECBA Başkanı Prof. Dr. Holger Matt İstanbul Barosu’na tam desteklerini açıkladı.

2017

• Amerikalı feminist sivil ve kadın hakları aktivisti Roxcy O’Neal Bolton yaşamını yitirdi. (3 Haziran 1926 – 17 Mayıs 2017)^] Mississippi’de doğdu. Miami Kadınlar Şefi ve 1969’da Ulusal Başkan Yardımcısı olarak görev yaptı. Evsiz kadınlar için kadın sığınakları yaptırdı, Tehlike Altındaki Kadınlar organizasyonunu kurdu. 1974’te Miami’de, ülkedeki ilk Tecavüz Tedavi Merkezi’ni kurdu, buranın adı 1993 yılında Roxcy Bolton Tecavüz Tedavisi Merkezi olarak değiştirildi.

• Sabancı suikastı davasında yargılanan tutuklu sanık İsmail Akkol, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırıldı.

• Resmi Gazete’de yayımlanan Başbakanlık Genelgesi ile 2017 yılı “Dilimiz Kimliğimizdir” başlığıyla “Türk Dili Yılı” ilan edildi.

2018

• ABD Başkanı Donald Trump’ın CIA Direktörlüğüne aday gösterdiği, “işkenceci” geçmişiyle tartışılan Gina Haspel, Senatodan onay alarak CIA’in ilk kadın direktörü oldu.

• Fransız hukukçu ve siyasetçi Nicole Fontaine yaşamını yitirdi. (Doğumu: 16 Ocak 1942) 1962’de hukuk diploması, 1964’te Sciences Po diploması ve 1969’da kamu hukuku doktorası aldı. Avukat ve Hauts-de-Seine bölümünün baro üyesi oldu. Devlet ile sözleşme ile kamu sektörüyle bağlantılı dershaneler arasındaki ilişkiler üzerine dört kez yayınlanan ve geniş çapta dağıtılan doktora tezi, bu alanda standart referans çalışması haline geldi. 1984 yılında Alain Savary’nin özel okullara dair hazırladığı kanunun başarısız olmasında etkili olan Katolik Eğitimin önce genel sekreter yardımcısı ardından da temsilcisi olarak tanındı. 1984-2002 yıllarında Avrupa Parlamentosu milletvekilliği yaptı, 1999-2002 yıllarında Avrupa Parlamentosu başkanlığı görevinde bulundu. 2002-2004 yıllarında Sanayi Bakanlığı yaptı. Ayrıca 2004-2009 yıllarında da yine Avrupa Parlamentosu’nda görev aldı. Ulusal Liyakat Nişanı ve Légion d’Honneur Nişanı sahibi oldu. 

• Roboski Davasında, saldırıda hayatını kaybeden 34 kişinin 281 yakını tarafından Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) yapılan bireysel başvuru, iç hukuk yollarının  tüketilmediği gerekçesiyle reddedildi.

2020

Brezilyalı hukukçu, siyasetçi ve iş adamı Wilson Leite Braga yaşamını yitirdi.(Doğumu: 18 Temmuz 1931) Paraíba Federal Üniversitesi‘nde hukuk eğitimi gördü. Brezilya Demokratik Hareketi (PMDB) üyesi olarak siyaset yaptı. 1955’ten 1967’ye ve 2011’den 2015’e kadar Paraíba Yasama Meclisi‘nde delege olarak iki dönem görev aldı. Paraíba kentini temsilen 1967’den 1982’ye kadar, 1995’ten 2003’e kadar ve 2007’den 2011’e kadar üç dönem Brezilya Parlamentosu‘na milletvekili olarak girdi.

2021

Memleket Partisi, Muharrem İnce başkanlığında kuruldu.

2023

• Avukatlar Sendikası tarafından, E-Devlet sisteminin tüm avukatların sendikaya üye olabilmesine uygun şekilde tasarlanması talebinin kabul edilmemesi üzerine açılan idari davanın reddi üzerine yapılan başvuru hakkındaki Anayasa Mahkemesi kararı Resmi Gazete’nin 17 Mayıs 2023 tarihli sayısında yayınlandı. Mahkeme talebi kabul edilemez buldu.

• Türkiye Barolar Birliği Başkanı Erinç Sağkan ve Ankara Barosu Başkanı iken yönetim kurulunda bulunan 11 kişi hakkında, Diyanet İşleri Başkanı Ali Erbaş’ın, 24 Nisan 2020 tarihinde Ankara’daki Hacı Bayram Camisi’nde verdiği hutbenin içeriğiyle ilgili yaptıkları basın açıklamasıyla ilgili olarak başlatılan soruşturma sonucunda; “kamu görevlisine dini inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklaması nedeniyle görevinden dolayı hakaret” suçlamasıyla Ankara Batı 3. Ağır Ceza Adliyesi Ağır Ceza Mahkemesi’nde açılan  davada mahkeme, sanıkların tamamı hakkında beraat kararı verdi.