18 Mayıs – Hukuk Takvimi

1048

İranlı şair, filozof, matematikçi, astronom ve binom açılımının ilk kullanıcısı Ömer Hayyam doğdu. (Ölümü: 4 Aralık 1131)

1804

Napolyon Bonapart, Fransız Senatosu tarafından Fransa İmparatoru ilan edildi.

1871

100 Sayılı Eşit Değerde Eşit İş İçin Erkek ve Kadın İşçiler Arasında Ücret Eşitliği Hakkında ILO Sözleşmesi, 6 Haziran 1951 tarihinde imzalandı. Eşit İşe Eşit Ücret İlkesi, ilk kez 18 Mayıs 1871 tarihinde Paris Komünü tarafından kabul edildi.

1872

Britanyalı filozof, matematikçi, tarihçi, toplum eleştirmeni, Nobel Edebiyat Ödülü sahibi ve barış hareketi lideri Bertrand Arthur William Russell, dünyaya geldi. (18 Mayıs 1872 – 2 Şubat 1970)

1904

Kadın ticaretinin yasaklanmasına ilişkin 18 Mayıs 1904 tarihli sözleşme kabul edildi. Bu sözleşme, 11 Ekim 1933’te kabul edilen Reşid Kadın Ticaretinin Men’i için Beynelmilel Mukavelename’ye temel oldu. (International Convention for the Suppression of the Traffic in Women of Full Age) 

1916

Fransız yargıç ve sendikacı André Braunschweig 18 Mayıs 1916’da dünyaya geldi.

1926

Uluslararası Silahsızlanma Konferansı Cenevre’de başladı.

1931

Estonya ile 12 Mart 1928 günü Ankara’da imzalan “Mün’akit Ticaret ve Seyrüsefain Mukavelenâmesi” 16 Eylül 1929 günü Muahedename’ye dönüştürüldü ve 18 Mayıs 1931 tarihinde yürürlüğe girdi. 

1937

Hukukçu ve Lüksemburg eski başbakanı, Jacques Santer 18 Mayıs 1937’de doğdu. Paris Siyasal Araştırmalar Enstitüsü‘nde eğitim gördü ve 1961’de hukuk doktorasını aldı. 1972-1974 yılları arasında hükûmette devlet sekreteri oldu ve en genç üye unvanını aldı. 1979’dan 1984’e kadar Hristiyan Sosyal Halk Partisi (CSV) ve liberal Demokrat Parti arasındaki koalisyon hükümetinde Maliye Bakanı, Çalışma Bakanı ve Sosyal Güvenlik Bakanı olarak görev yaptı. 1984 genel seçimlerinde Başbakan oldu. 1995-1999 yılları arasında Avrupa Komisyonu başkanlığı görevinde bulundu. 1995’te Avrupa Vizyon Ödülü’nün ilk sahibi oldu. 1999’da uzmanlar tarafından hazırlanan bir rapor ile bazı komisyon üyelerinin yolsuzluk yaptıklarını dile getirmeleri üzerine başkanlıktan istifa etti, daha sonra Avrupa Parlamentosu milletvekili seçildi.

1941

Alman hukukçu, ekonomist ve sosyolog Werner Sombart 19 Ocak 1863’te dünyaya geldi.   Pisa, Berlin  ve  Roma üniversitelerinde hukuk ve ekonomi okudu. 1888’de Berlin Üniversitesinde  doktorasını yaptı ve aynı üniversitede 1918 yılında ekonomi profesörlüğüne atandı. Bremen Ticaret Odası’nın baş avukatı oldu. Alman genç tarihçi okulu içinde yer aldı. Ekonominin tarihsel bir süreç olduğunu ve bu nedenle evrensel ekonomi yasalarının olamayacağını savundu. 20. yüzyılın ilk çeyreğinde Kıta Avrupası’nın önde gelen sosyal bilimcilerindendir. 18 Mayıs 1941’de yaşamını yitirdi.

1944

Josef Stalin, Kırım Tatarlarını Kırım Yarımadası’ndan sürgün etti. Sürgün edilen 193.865 Kırım Tatarının %45’i sürgünde hayatını kaybetti.

1952

Hukukçu, diplomat, Milletvekili Mehmed Enis Akaygen Millet Partisi genel başkanlığına seçildi.

1953

Milletlerarası Ticaret Odası Türkiye Milli Komitesi (ICC Türkiye) 1934 yılında Bakanlar Kurulu Kararı ile kuruldu. ICC Türkiye 18 Mayıs 1953 tarihinde Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği nezdinde yeniden yapılandı. 27 üye ile işe başlayan Komitenin 1955 yılında toplam 120 üyesi oldu.

1953

Türkiye Cumhuriyeti ile Yunanistan Krallığı ve Yugoslavya Federatif Halk Cumhuriyeti arasında Ankara’da akdedilen Dostluk ve İşbirliği Antlaşması; Türkiye Büyük Millet Meclisinde 18 Mayıs 1953 tarihinde kabul edildi ve Resmi Gazete’nin 19 Mayıs 1953 tarihli sayısında yayınlandı. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 18 Mayıs 1954 tarihinde Türkiye tarafından onaylandı. 18 Mayıs 1954 tarihinde yürürlüğe giren Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne Ek 1 Numaralı Protokol de bu kapsamda onaylandı.

1960

• Amerikalı hukukçu, çiftçi ve siyasetçi Ben Chafin doğdu. (Ölümü: 1 Ocak 2021) Doğu Tennessee Üniversitesi ve Richmond Üniversitesi’nde hukuk öğrenim gördü. 1986’da Virginia’da Chafin Hukuk Bürosu’nu kurdu. 2014 yılında Virginia Temsilciler Meclisi’ne delege olarak girdi. 2014’ten 2021’deki ölümüne kadar Virginia Eyalet Senatosu üyeliği yaptı. Eyalet senatosunda Eğitim, Sağlık, Yargı, Ayrıcalıklar, Seçimler, Rehabilitasyon ve Sosyal Hizmetler komitelerinde görev yaptı.

• Akşam Gazetesi, sıkıyönetim bildirilerine uymadığı gerekçesiyle 20 gün süreyle kapatıldı.

1961

Tanin gazetesi yazarlarından Aziz Nesin ile Yayın Müdürü İhsan Ada gözaltına alındı

1965

Hukukçu ve siyasetçi Bülent Tezcan doğdu. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi‘nde eğitim gördü. 1990 yılından itibaren Aydın‘ın Kuşadası ilçesinde serbest avukat olarak çalışmaya başladı. Çok sayıda demokratik kitle örgütünde üye ve yönetici olarak çalıştı. Kuşadası İlçe Başkanlığı ve iki dönem Aydın İl Başkanlığı görevlerini sürdürdü. 2011 Türkiye genel seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Aydın milletvekili olarak meclise girdi. 2012’de CHP Hukuk ve Seçim İşlerinden sorumlu genel başkanlığı görevini üstlendi. Anayasa Komisyonu üyeliği ve Adalet Komisyonu üyeliği yaptı.

1971

• SBF Anayasa Hukuku Profesörü Mümtaz Soysal, 12 Mart 1971 Muhtırasından sonra dekanlık görevine devam etmekte iken 1402 sayılı yasa ile görevinden alındı ve Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı tarafından 18 Mayıs 1971 tarihinde tutuklandı. Bir buçuk yıl Mamak Cezaevinde yattı.

• İsrail’in İstanbul Başkonsolosu Efraim Elrom’un kaçırılmasının ardından Türkiye genelinde valiliklerin ilan ettiği listelerle, 19 ilde sıkıyönetim komutanlıklarınca haklarında arama kararı çıkarılan yazarlar ve akademisyenler dahil toplam 427 kişi gözaltına alındı.

• İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı yayınladığı bildiriyle, “masum gençlerimizi kışkırtıcı yayın ve sözleriyle kanunsuz hareketlere teşvik eden” 49 kişiye arama kararı çıkarıldığını bildirip “teslim ol” çağrısı yaptı, listedekilerden 10’u teslim olup gözaltına alındı.

• Bir yazıdan dolayı tutuklu olan Cumhuriyet yazarı İlhan Selçuk ile Yazı İşleri Müdürü Oktay Kurtböke’nin yargılanmalarına başlandı.

1973

• ABD Kongresi’nin ilk kadın üyesi, feminist ve pasifist Jeannette Rankin yaşamını yitirdi. (Doğumu: 11 Haziran 1880)

• Türkiye Komünist Partisi/Marksist-Leninist (TKP-ML) ve Türkiye İşçi Köylü Kurtuluş Ordusu’nun (TİKKO) kurucusu İbrahim Kaypakkaya, sıkıyönetimde gözaltında bulunduğu sırada gördüğü işkenceler sonucunda öldü. Ölüm sebebi kayıtlara intihar olarak geçti.

1974

Cumhuriyetin 50nci Yılı Nedeniyle Bazı Suç ve Cezaların Affı Hakkında Kanun resmi gazetede yayımlandı.

1974

Başbakan Süleyman Demirel’in hayali mobilya ihracatı suçundan tutuklu yeğeni Yahya Demirel tahliye edildi.

1977

11 Mart 1976’da 15 gün boyunca bir tutukluya işkence yapmaktan şüpheli 6 polis şefinin ağır cezada yargılanmasına kara rverildi. 

1982

Eski Milli Selamet Partisi Milletvekili Halit Kahraman Almanya’da eroin kaçakçılığından hapis cezası almıştı. Kahraman cezası bitince Türkiye’ye teslim edildi. İki gün sonra Ankara’da tutuklandı.

1984

Yüzlerce aydın tarafından imzalanarak meclise verilen Aydınlar Dilekçesi hakkında Başbakan Turgut Özal konuştu: “Böyle bir dilekçe verilebildiğine göre ‘Türkiye’de demokrasi yoktur’ sözü varit değildir”

1989

Alman hukukçu ve siyasetçi Hermann Höcherl yaşamını yitirdi. (Doğumu: 31 Mart 1912) Aix -en-Provence ve Münih’te hukuk ve siyaset bilimi eğitimi gördü. 1938’de büyük devlet hukuk sınavını geçti. 1940 yılına kadar mahkeme bilirkişiliği yaptı.  1950’de Deggendorf bölge mahkemesinde savcı olarak çalıştı. 1951’den 1953’e kadar bölge mahkemesi meclis üyesi ve Regensburg’daki meslekten olmayan yargıçlar mahkemesinin başkanlığını yaptı. 1961’den 1965’e kadar Federal İçişleri Bakanı ve 1965’ten 1969’a kadar Federal Gıda, Tarım ve Orman Bakanı olarak görev yaptı.

1992

Türkmenistan Anayasası 18 Mayıs 1992 yılında kabul edildi, 27 Aralık 1995 ve 26 Eylül 2008 yılında değişiklik ve ilaveler yapıldı. Anayasa devletin işleyişini, organlarını ve temel hak ve hürriyetlerin sınırlarını çizen 117 maddeden oluşmakta, dünyanın genç anayasaları arasında yer almaktadır. 18 Mayıs Günü, Türkmenistan Anayasa ve Türkmenistan Bayrak Günü olarak kutlanmaktadır.

1995

Gazi mahallesi olaylarını protesto gösterisi sırasında gözaltına alınan ve kendisinden bir daha hiç haber alınamayan Hasan Ocak’ın Altınşehir Mezarlığı Kimsesizler Bölümü’ne gömüldüğü iddia edildi.

1997

MHP kurultayında kavga çıktı. Kurultay, hakim kararıyla bir ay ertelendi.

1999

İtalyan hukukçu, siyasetçi ve bankacı Carlo Azeglio Ciampi, 18 Mayıs 1999 – 15 Mayıs 2006 tarihlerinde Cumhurbaşkanı olarak görev yaptı. Doç. Dr. Bahriye Üçok‘un katledilmesinde kullanılan pakette tespit edilen parmak izinin, Umut Operasyonu çerçevesinde yakalanan Ferhan Özmen’e ait olduğu belirlendi.

2001

ILO 182 No’lu En Kötü Biçimlerdeki Çocuk İşçiliğinin Yasaklanması ve Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Acil Eylem Sözleşmesi Bakanlar Kurulu Kararı 18 Mayıs 2001 tarih ve 2528 Sayısı ile kabul edildi ve Resmi Gazete’de 27 Haziran 2001 tarihinde yayınlandı.

2006

Hukukçu ve İtalya eski başbakanı Silvio Berlusconi, 11 Haziran 2001 – 18 Mayıs 2006 ve 8 Mayıs 2008 – 12 Kasım 2011 tarihlerinde başbakanlık yaptı.

2007

2007

2007

Londra Bildirgesi: Küresel Dünyanın Getirdiği Zorluklarla Mücadele Bildirgesi, Bologna Süreci‘ne katılan ülkelerin Yükseköğretimden sorumlu Bakanları tarafından 18 Mayıs 2007 tarihinde “Avrupa Yükseköğretim Alanı’na Doğru: Küresel Dünyanın Getirdiği Zorluklarla Mücadele” adıyla kabul edildi.

2009

Kanser tedavisi görürken 13 Nisan’daki Ergenekon operasyonlarında evi basılıp arama yapılan Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği (ÇYDD) ve Vakfı’nın kurucusu ve başkanı Türkan Saylan (74) hayata veda etti.

2011

Bütün Kişilerin Zorla Kaybedilmeden Korunmasına Dair Uluslararası Sözleşme, 2019 yılı itibari ile 98 ülke tarafından imzalandı, 60 ülke sözleşmeye taraf oldu. Sırbistan 18 Mayıs 2011 tarihinde sözleşmeye katıldı.

2014

• Soma faciası sonrası başlatılan soruşturmada YK Başkanı Alp Gürkan haricinde madeni işleten şirketin CEO’su dahil 25 kişi gözaltına alındı, İşletme Müdürü ve iki maden mühendisi tutuklandı.

• İstanbul Barosu, Soma’ya giden ÇHD Başkanı Selçuk Kozağaçlı’nın da aralarında bulunduğu avukatların darp edilerek gözaltına alınmalarına sert tepki gösterdi: ”Baskı, saldırı, işkence, hukuksuzluk, yalan, yasak, hoşgörüsüzlük, tahammülsüzlük faşizmin fıtratında var.”

2017

15 Mayısta başlayan ve İstanbul Üniversitesi Kongre Merkezinde HFSA tarafından düzenlenen “Hukuka Felsefi ve Sosyolojik Bakışlar–VIII” sempozyumu sona erdi. yapılmıştır. Eş zamanlı olarak üç salonda günde 9 oturum gerçekleştirildi. Sekizinci Sempozyum Prof. Dr Adnan Güriz, Prof. Dr. Cahit Can, Prof. Dr. Öner Meriçoğlu, Prof. Dr. Mehmet Yüksel, Prof. Dr. Vecdi Aral’a ithaf edildi.

2025

Büyükçekmece Belediyesi’ne yönelik ‘yolsuzluk’ iddiasıyla yürütülen soruşturmada Şahinler Holding Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Şahin’in, ‘rüşvet verme’ suçundan tutuklandığı ortaya çıktı.