Yeni
Ana Sayfa » Hukuk Takvimi » 18 Ocak – Hukuk Takvimi

18 Ocak – Hukuk Takvimi

18 Ocak – Hukuk Takvimi
1689
Montesquieu(Charles-Louis de Secondat, baron de La Brède et de Montesquieu), 18 Ocak 1689’da Fransa’nı Bordeaux kentinde dünyaya geldi. (Ölümü: 10 Şubat 1755)
1803 Fransız hukukçu, şair, filozof, devrimci Sylvain Maréchal yaşamını yitirdi. (Doğumu: 15 Ağustos 1750) Paris’te hukuk bilimi okudu ve avukat oldu. Ütopik Sosyalizmi geliştirdi ve tarım mülklerinin ortaklaşmasını savundu. İnsanın her türlü kölelikten kurtulması gerektiğini ve dinin, halkın sömürülmesinde araç olarak kullanıldığını ileri sürdü. Maréchal Takvimini yayınlaması, kiliseyi ve din anlayışını eleştirmesi  sonucunda hapse mahkûm edildi. Bu takvim, Fransız Devrimi’nde esas alındı. Devrim sonrası 1796’da Gracchus Babeuf’in hareketine katıldı ve cezalandırılmaktan kurtuldu. Kadın hakları ve eşitlik üzerine çalıştı. Baskılardan korunmak için anonim isimlerle yazılar yazdı.

1869 Macar hukukçu, şair ve Başbakan Bertalan Szemere yaşamını yitirdi. (Doğumu: 27 Ağustos 1812) Pressburg’da hukuk okudu. Parlamento Genç Üyeler Grubu’nun bir üyesi oldu ve liberal ilkeleri savundu. Macar Bilimler Akademisi’ne üye oldu. İlk Macar cumhurbaşkanı Regent Lajos Kossuth’un döneminde, 1848’de Batthyány Hükümeti’nin İçişleri Bakanı oldu. 1849’dan itibaren Başbakan olarak görevine devam etti. Avusturya-Macaristan Uzlaşmasını destekledi. Macar Devrimi’nin kısa döneminde Macaristan’ın üçüncü Başbakanı oldu.
1886 Kadınlar, Osmanlı döneminin ilk Müslüman kadın dergisi olan Şükufezar’da “saçı uzun aklı kısa” deyimine karşı mücadele başlattı. İmtiyaz sahibi ve tüm yazarları kadın olan Dergi, Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı tarafından arşivlenerek erişime açılmıştır. (Şükufezar: Çiçek bahçesi)

1896 Fransız hukukçu ve eski başbakan Charles Thomas Floquet yaşamını yitirdi. (Doğumu: 2 Ekim 1828) Paris École d’administration‘da hukuk okudu. 1871’de Seine eyaleti temsilcisi olarak Ulusal Meclis’e seçildi. Paris Komünü (Fransızca: La Commune de Paris) sırasında, Versailles hükümetiyle uzlaşma girişiminde bulunmak için Ligue d’union républicaine des droits de Paris’i kurdu. 1876’da milletvekili seçildi. Aşırı radikaller arasında yer aldı ve “Birlik cumhuriyeti ” grubunun başkanı oldu. 1882’de kısa bir süre Seine valisi olarak görev yaptı. 1885’te meclis başkanı oldu. 1888-1889 yıllarında başbakanlık yaptı.
 1906 Rus Sosyal Demokrat İşçi Partisi (Bolşevikler) kurucularından İvan Vasilyeviç Babuşkin yargısız bir infaza kurban edilerek kurşuna dizildi. Kurşuna dizilmiş olduğu ancak 1910’da açığa çıkartılabildi.

 1919 Birinci Dünya Savaşı’nda yenik düşen devletlerle anlaşmalar yapmak üzere, İtilaf Devletleri temsilcilerinin oluşturduğu Paris Barış Konferansı açıldı. Avrupa’nın haritası yeniden çizildi. Konferans’ta, Trabzon ve yöresinde Rum-Pontus, Erzurum ve yöresinde Ermenistan devletlerinin kurulması fikirlerinin öne çıkması, Erzurum Kongresinin toplanmasında önemli rol oynadı.
 1924 İstanbul’da Millî Türk Ticaret Birliği Kongresi toplandı.
 1927 Lozan Antlaşması, Amerikan Senatosu tarafından reddedildi.
 1928 Çerkes Hacı Sami çetesinden 3 kişi, Atatürk’e suikast iddiasıyla Eminönü Meydanı’nda idam edildi.
 1937 Kuzey İrlandalı politikacı, Sosyal Demokrat ve İşçi Partisi’nin kurucusu John Hume doğdu. (Ölümü: 3 Ağustos 2020) Kuzey İrlanda’da gerçekleşen Yurttaşlık Hakları Hareketi’nin öncülerindendir. Modern Kuzey İrlanda siyasi tarihinin en önemli şahsiyetlerinden ve Kuzey İrlanda barış sürecinin mimarlarından biri olarak kabul edilmektedir. David Trimble ile birlikte 1998 Nobel Barış ödülünü kazandı. Gandhi Barış Ödülü ve Martin Luther King ödüllerinin de sahibi olarak üç büyük barış ödülünü alan tek unvanını kazanmıştır. 

David Trimble ve John Hume bir arada
1940 Milli Korunma Kanunu, 18 Ocak 1940 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edildi. Resmi Gazetenin 26 Ocak 1940 tarihli sayısında yayınlanarak yürürlüğe girdi. Kanun yaygın olarak 1940-42 yılları ile 1956-1960 yılları arasında uygulandı. 27 Mayıs 1960 Askeri Darbesinden sonra “Millî Korunma suçlarının affına, Millî Korunma teşkilât, sermaye ve fon hesaplarının tasfiyesine ve bazı hükümler ihdasına dair Kanun”  adıyla 10 Eylül 1960 tarihinde çıkarılan ve 16 Eylül’de Resmi Gazetede yayınlanan 79 numaralı yasa ile Milli Korunma Kanunu ilga edildi, kanun ile kurulan Milli Korunma Mahkemeleri de tamamen lağvedildi.
1947 İstanbul’da Muallimler Birliği kuruldu.
1954 Yabancı Sermaye Yasası Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edildi.
1961 Prof. Dr. H. Birsen Hekimoğlu (Örs), doğdu.

Prof. Dr. H. Birsen Hekimoğlu (Örs)
1964 Pemba Halk Cumhuriyeti kuruldu.
1970 Avukat, siyasetçi ve spor yöneticisi Mehmet Mümtaz Tarhan yaşamını yitirdi (Doğumu: 1908) Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesini bitirdi. Maliye Bakanlığında Kanunlar Müdürlüğü,  İzmir Defterdarlığı, İstanbul İrat ve Servet Vergileri Müdürlüğü, Maliye Gelirleri Genel Müdürlüğü, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ve Sayıştay Başkanlığı görevlerinde bulundu. 18 Haziran 1952 – 7 Ekim 1952 arasında Türkiye Futbol Federasyonu Başkanı olarak görev yaptı. 1954’te Demokrat Parti (DP) listesinden An­kara Milletvekili seçilerek TBMM’ye girdi. Meclis’te Maliye Encümeni Başkanlığı yaptı ve 4. Menderes Hükümetinde Çalışma Bakanlığı görevinde bulundu. Yasama görevinin sona ermesi üzerine 1957’de İstanbul valisi ve belediye başkanı oldu ve bu görevi 1958 yılına kadar sürdü.(29 Kasım 1957 – 11 Mayıs 1958) Kamu görevinden ayrıl­dıktan sonra 1959’da, bünyesinde Özel Tarhan Kolejinin de bulunduğu Tarhan Eğitim Kurumlarını kurdu. 27 Mayıs askeri darbesinden sonra Yassıada’da yargılandı ve beraat etti. Türk Hukuk Kurumu tarafından hazırlanan Türk Hukuk Lügatı’nın hazırlanmasına katkıda bulundu. Arttırma ve Eksiltme Kanunu Şerh ve İzahı(1940), Olgunluğumuzun Panoraması(1940), Medeni Kanun’un Genel Esasları(1947), Ölünceye Kadar Bakma Akti(1948), Akitler(1948), Mukayeseli Dünya Kadastrosu (1949) ve benzeri eserleri kaleme aldı. 

Mehmet Mümtaz Turhan, Akis Dergisi kapağında.
1983 Kültür Bakanlığı’nca Sinema Yasa Tasarısı hazırlandı.
1984 Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) Davası duruşmasında, sanıklara tek tip elbise giydirildi.
2002 Çocuk Satışı, Çocuk Fahişeliği ve Çocuk Pornografisi ile İlgili İhtiyari Protokol (Optional Protocol to the Convention on the Rights of the Child on the sale of children), 18 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe girdi. Protokol, 20 Kasım 1989 tarihli Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşmesine Ek olarak Genel Kurulun 25 Mayıs 2000 tarihli ve 54/263 sayılı Kararıyla kabul edilip imza, onay ve katılıma açılmıştı.
2010 Hukukçu, psikolog, senarist ve Ordinaryüs Profesör Reha Oğuz Türkkan yaşamını yitirdi. (Doğumu: 12 Ekim 1920) Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun oldu. İstanbul Üniversitesi’nde yüksek lisans yaptı. Sorbonne Üniversitesi’nde tarih ve Türkoloji dallarında, Columbia Üniversitesi’nde deneysel psikoloji dalında uzmanlık çalışması yaptı. 1944-1945 arasında Irkçılık-Turancılık Davasında yargılandı. Beraat ettikten sonra 1947-1972 yılları arasında Columbia üniversitesinde, 1975-1976 yıllarında İstanbul Üniversitesi’nde ve daha sonra da 1996 yılında Ahmet Yesevi Üniversitesi’nde öğretim üyeliği yaptı.
2015 Arjantinli savcı Natalio Alberto Nisman yaşamını yitirdi.  (Doğumu: 5 Aralık 1963) Buenos Aires Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun oldu ve Ulusal Mahkemeler Adliyesi’nde hukuk katibi olarak görev yaptı. Daha sonra Buenos Aires ilçe banliyösüne savcı olarak atandı. 2004’te AMIA bombalama soruşturmasından sorumlu Özel Savcı oldu. 2006’da Nisman, İran hükümetini AMIA bombalama eylemini yönetmek ve Hizbullah milislerini bunu gerçekleştirmekle resmen suçladı.
2016 Portekizli hukukçu ve sosyalist siyasetçi António de Almeida Santos yaşamını yitirdi. (Doğumu: 15 Şubat 1926) Coimbra Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun oldu. 1953-1974 yıllarında Mozambik’te avukatlık yaptı ve Mozambik Demokratlar Partisi’nin üyesi oldu. Demokratik muhalefet listesinden milletvekili adayı olsa da adaylığı sömürge idaresi tarafından reddedildi. Karanfil Devrimi sonrası 1974-1975 yılları arasında Bölgelerarası Koordinasyon Bakanı olarak görev yaptı. 1976-2005 yılları arasında milletvekili,  1976 – 1978 tarihleri arasında Adalet Bakanı, 1978-1978 tarihleri arasında Başbakan nezdinde Yardımcı Bakan, 1983-1985 tarihlerinde Devlet Bakanı ve Parlamenter İşleri Bakanı oldu. 1986 yılında geçici olarak Sosyalist Parti’nin genel sekreterliği görevini yürüttü. 1995-2002 tarihleri arasında Meclis Başkanı olarak görev yaptı. 1985-2002 yılları arasında Danıştay üyesi olarak görev üstlendi.

18 Ocak – Hukuk Takvimi

Bunu okudunuz mu?

Hukuk Felsefesi ve Sosyolojisi Arkivi(HFSA)

Hukuk Felsefesi ve Sosyolojisi Arkivi(HFSA), 1993 yılında Prof. Dr. Hayrettin Ökçesiz tarafından kurulmuştur. Türkiye’de Hukuk …