Ana Sayfa » Hukuk Takvimi » 21 Eylül – Hukuk Takvimi

21 Eylül – Hukuk Takvimi

21 Eylül – Hukuk Takvimi
 1792 Yasama Meclisi’nce, Krallık devrilerek yerine Birinci Fransız Cumhuriyeti ilan edildi. 1804 yılına kadar devam etti. Sloganı, “özgürlük, eşitlik, kardeşlik ” idi. 1789 Fransız Devriminde İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi yayımlanmış, kralın yetkileri kısıtlanmış ancak tam bir cumhuriyet ilan edilememişti.  
 1798

Amerikalı hukukçu ve politikacı George Read, yaşamını yitirdi. (Doğumu: 18 Eylül 1773) Philadelphia Akademisi‘nde hukuk eğitimi gördü ve on beş yaşında mezun oldu. 1753’te Philadelphia Barosuna kaydoldu. 1763’te İngiliz vali John Penn tarafından Delaware’de krallık hukuk danışmanlığı görevine getirildi. Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi‘nin onaylandığı kongreye  Delaware delegesi olarak katıldı ve bu belgeyi imzalayanlar arasında yer aldı. 1787’deki Amerika Birleşik Devletleri Anayasası‘nı hazırlama toplantısına Delaware heyeti başkanı olarak katıldı. 21 Eylül 1798’de New Castle, Delaware’de hayatını kaybetti. Ölümünden sonra New Castle’da  adı bir okula verildi.

George Read
 1919

Pakistanlı hukukçu, akademisyen, ilim ve fikir adamı Fazlur Rahman Malik, doğdu. (Ölümü: 26 Temmuz 1988) Mevlana Şehabeddin Diyûbend’ de eğitim gördü ve İslam hukuku alanındaki çalışmaları sonrasında âlim derecesine yükseldi. Pencap Üniversitesi Arapça bölümünden mezun oldu. 1942’de aynı üniversitede yüksek lisansını tamamladı. Doktorasını Oxford Üniversitesi’nden aldı. 1950 yılında Durham Üniversitesi‘nde akademisyen olarak göreve başladı. Burada İslam felsefesi ve İran medeniyeti üzerine dersler verdi. Daha sonra McGill Üniversitesi’nde İslami ilimler doçenti olarak 1961 senesine kadar eğitim verdi. 1962’de Pakistan İslami Araştırmalar Enstitüsü’nün başına getirildi. Kendisini eğitim reformuna ve içtihadın farklı bir anlayışla yeniden canlanmasına adadı. Akademik faaliyetlerinin yanı sıra Pakistan Devlet Başkanı Muhammed Eyüp Han’a danışmanlık yaptı ve ülkedeki toplumsal dönüşüme katkıda bulundu. Eyüp Han’ın muhalifleri, katlini gerçekleştirene 10.000 rupi ödül vaadetti. İslam’ın önde gelen bir reformcusu olarak anılmakta ve tarihselci görüşleri ile bilinmektedir.

Fazlur Rahman Malik
 1936

Yunan hukukçu, sosyolog ve filozof ve marksist siyaset toplum bilimcisi Nikos Pulancas, doğdu. (Ölümü: 3 Ekim 1979) 1953’te Atina Üniversitesi Hukuk fakültesine girdi. Üniversitede iken Yunanistan Komünist Partisi’nin (KKE) Gençlik Kolları’nda ve yasal bir parti olan Birleşik Demokratik Sol’da (EDA) siyasi faaliyetlerde bulundu. 1970’lerde önceleri Leninist olan, Yapısalcı Marksist olarak biliniyordu, daha sonra Demokratik sosyalizm savunucusu oldu. En çok devlet üzerine kuramsal çalışması ile tanındı. Faşizmin çözümlenmesine, çağdaş dünyada toplumsal sınıflara ve 1970’lerde Güney Avrupa’da diktatörlüklerin çökmesine Marksist katkılar önerdi. Antonio Gramsci’nin kültürel hegemonya kavramına dayanarak ezilenlerin hareketlerini bastırmasının devletin tek işlevi olmadığını ve devlet iktidarının ezilenlerin rızasını da alması gerektiğin savundu. Ralph Miliband‘ın devlet üzerine olan görüşlerini yoğun şekilde eleştirdi. Teorileri Bob Jessop üzerinde derin etkiler bıraktı. Pulancas’ın fikirleri Yunanistan’da Syriza partisinin kurulmasına ön ayak oldu. 3 Ekim 1979’da Paris’te bir arkadaşının dairesinin penceresinden atlayarak  intihar etti ve yaşamını yitirdi. “Çağdaş Kapitalizmde Sınıflar”, “Devlet, İktidar, Sosyalizm”, “Diktatörlüklerin Krizi: Portekiz, Yunanistan, İspanya”, “Marksizm, Hukuk ve Devlet”,  “Faşizm ve Diktatörlük” ve “Siyasal İktidar ve Sosyal Sınıflar” önemli eserleridir.

Nikos Pulancas
 1946

İsviçreli avukat ve siyasetçi Moritz Leuenberger, doğdu. Zürih Üniversitesi‘nde hukuk eğitimi gördü. 1995’te Zürih Kantonu’ndan Sosyal Demokrat Parti’nin (SP/PS) bir üyesi olarak Federal Konsey’e seçildi. Avrupa Demiryolları Topluluğu sürümüne yaptığı çalışmalarla 2009 Avrupa Demiryolu Ödülü ve Leuenberger ödülünü aldı1995’ten itibaren Federal Çevre, Ulaştırma, Enerji ve İletişim Departmanına başkanlık etti. 2006 yılına ve 1 Ocak 2001 – 31 Aralık 2001 tarihlerinde İsviçre Cumhurbaşkanlığı yaptı. 

Moritz Leuenberger
 1960 27 Mayıs günü, ‘Milli Birlik ve Hürriyet Bayramı’ olarak kabul edildi. 3 Nisan 1963 tarihinden 1982 Anayasasının yürürlüğe girdiği 9 Kasım 1982 tarihinde kadar yirmi yıla yakın bir süre Türkiye’nin resmî bayramlarından biri olarak kutlandı.

 1962

Kadınlar, artan kadın kaçırma olaylarını protesto etmek için  yürüdüler. Pankartlardan birinde, ‘Başkaları ayla, biz ayılarla uğraşıyoruz’ yazıyordu.

 1964

Malta, İngiltere’den bağımsızlığını kazandı.

 1966

Fransız hukukçu, siyasetçi ve eski başbakan Paul Reynaud, hayatını kaybetti. (Doğumu:  15 Ekim 1878) Sorbonne Üniversitesi‘nde Hukuk eğitimi aldı. 1919 yılında Basses-Alpes bölgesinden milletvekili seçilerek 1924 yılına kadar burayı temsil etti. 1928 yılında  Paris Milletvekili olarak parlamentoda yer aldı. Demokratik Cumhuriyetçi İttifak Partisi’ne katılarak bu partinin başkan yardımcısı oldu. 1938 yılında kurulan Daladier kabinesinin Finans Bakanı oldu. 21 Mart 1940 – 16 Haziran 1940 tarihlerinde başbakanlık görevi üstlendi. 1950 yılında Uzak Doğu ve Müttefik ülkelerden sorumlu Devlet Bakanı olarak hükümetlerde görev aldı. 28 Haziran 1953 – 12 Haziran 1954 tarihlerine Başbakan yardımcısı olarak çalıştı. 1958 Fransız Anayasası‘nın hazırlanması sürecinde Anayasa Danışma Komitesi başkanlığı yaptı. 

Paul Reynaud
 1972

Hukukçu ve Filipinler devlet başkanı Ferdinand Emmanuel Edralín Marcos, 21 Eylül 1972’de komünist ve yıkıcı güçleri gerekçe göstererek sıkıyönetim ilan etti. Muhalif politikacıları tutukladı ve silahlı kuvvetleri rejimin bir baskı aracı haline getirdi. 17 Ocak 1981’de sıkıyönetimi kaldırdı.

Ferdinand Emmanuel Edralín Marcos
 1976

DİSK’in Devlet Güvenlik Mahkemelerini protesto ve Genel Yas Direnişi sona erdi. DİSK Genel Merkezi’nde yapılan aramada karar defterlerine el konuldu. DİSK Genel Sekreteri Mehmet Karaca İstanbul’da tutuklandı. Genel Başkan Kemal Türkler ve 4 yönetici hakkında gıyabi tutuklama kararı çıkarıldı. Aliağa’da 850 işçinin görevine son verildi. Ankara ve İstanbul’da otobüsler çalışmaya başladı.

DGM Direnişi ve Genel Yas Eylemine ilişkin gazete haberi
 1976

İSDEMİR’de bir işçi oruç tutmadığı ve sigara içtiği için başka bir işçi tarafından başına boru parçasıyla vurularak öldürüldü.

 1980 1402 Sayılı ve 13 Mayıs 971 Tarihli Sıkıyönetim Kanunu yapılan esaslı değişikliklerle birlikte yeniden yürürlüğe girdi.
 1981 Belize, bağımsızlığını kazandı.
 1982

Barış Derneği Davası’nda İstanbul Barosu Başkanı Orhan Apaydın: ‘Derneğin kuruluşuna ilişkin toplantıyı ben düzenledim. Benim TKP’nin güdümünde olduğuma İddianame’de cesaret edilemediğine göre, derneğin TKP’nin yan kuruluşu olarak oluşturulduğu iddiası havada kalmaktadır ‘ açıklamasında bulundu.

 1988
 Yeni Çözüm dergisi Yazı İşleri Müdürü Ertuğrul Mavioğlu Komünizm ve bölücülük yaptığı gerekçesiyle 3 yıl hapse mahkum edildi.
Ertuğrul Mavioğlu
 1989

Tarihler 21 Eylül 1989’u gösterdiğinde ABD’nin Texas eyaletinde bir kasabada freni patlayan bir kamyon okul otobüsüne çarpmış ve 21 çocuk hayatını kaybetmiş, 14 yaşındaki Nichole Burnell kazadan felçli olarak kurtulmuştu. Hukuk Filmleri arasında seçkin bir yer edinen The Sweet Hereafter (Başka Bir Dünya) gerçek bir olaya dayanan trajik bir hikayenin sinemaya aktarılmış versiyonu ve önemli bir hukuk filmi olarak öne çıkıyor.

1990 

Oyunda slogan atıldığı gerekçesiyle İstanbul Valiliği’nin getirdiği yasaklama kararının yürütmesi İdare Mahkemesi’nce durdurulunca, Ankara Birlik Tiyatrosu, Erol Toy’un yazıp Zeki Göker’in yönettiği Pir Sultanı Muammer Karaca Tiyatrosu’nda oynamaya başladı.

 1995

Buca Cezaevinde yoğunlaşan baskıları protesto için sayım vermeyen mahkumlara yönelik operasyonda jandarma kuvvetleri silah kullandı. Devrimci Sol davalarından yargılanan Yusuf Bağ, Turan Kılıç ve Uğur Sarıaslan jandarma kurşunuyla öldü, 15 er ve 41 tutuklu yaralandı. Olay, Buca Katliamı olarak tarihe geçti.

 2000

Bakanlar Kurulu, Kopenhag Kriterleri ile paralel İnsan Hakları Raporunu kabul etti. 

 2000

Ermeni soykırımı yasa tasarısı, ABD Temsilciler Meclisi’nin Uluslararası Operasyonlar ve İnsan Hakları Alt Komitesi’nde oy çokluğuyla kabul edildi. Ermeni Soykırımı, ABD Temsilciler Meclisinde

 2001

Dünya Barış Günü (Uluslararası Barış Günü – International Day of Peace), her yıl 21 Eylül tarihinde kutlanan  uluslararası bir bayramdır. “Dünya Barış Günü” sadece Türkiye ve KKTC tarafından 1 Eylül tarihinde kutlanmaktadır. Barışı ve insanlığın huzur içinde yaşamasını savunanlar için simge bir gündür. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 30 Kasım 1981 tarihindeki 57. birleşiminde, “BM Genel Kurul’unun açılış günü olan her eylülün üçüncü salı gününü “Uluslararası Barış Günü” ilan etmiştir. Genel Kurul’un 7 Eylül 2001 tarih ve A/RES/55/282 sayılı kararı ile 21 Eylül Barış Günü olarak kabul edilmiştir.

2010

ÖSYM Başkanı Prof. Dr. Ünal Yarımağan, KPSS ile ilgili iddialar konusundaki gelişmeler üzerine, başkanlık görevinden istifa etti.

 2011

ABD’nin Georgia eyaletinde 1989’de polis memuru Mark MacPhail’i öldürmekten hüküm giyen Troy Davis, uluslararası protesto kampanyalarına rağmen zehirli iğneyle öldürüldü.

 2013

Gezi Direnişi sürecinde, “Camide içki içildiğini görmedim” diyen Dolmabahçe Camii müezzini Fuat Yıldırım, 6 aylığına Kayabaşı köyüne sürüldü.

 2017

Okmeydanı Cemevinde, 25 Mayıs 2014’te, bir cenaze için bulunduğu sırada polis tarafından üzerine açılan ateş sonucu başından vurularak hayatını kaybeden Uğur Kurt’un ailesinin İçişleri Bakanlığı aleyhine açtığı davada, Bakanlık tam kusurlu bulundu. Bakanlık aileye toplam 734 bin 162 TL maddi ve manevi tazminat ödemeye mahkum edildi. Kurt davasında sanık polis taksirden ölüme sebebiyet vermekten suçlu bulundu. 1 yıl 8 ay hapis cezasına çarptırılan polisin cezası 12 bin 10 TL adli para cezasına çevrildi.

Uğur Kurt
21 Eylül – Hukuk Takvimi

Bunu okudunuz mu?

Fransızlar tarafından işgal edilen topraklarda işlenen suçlara ilişkin Genel Af

Fransızlar tarafından işgal edilen topraklarda işlenen suçlara ilişkin Genel Af, hukuki sonuçlar doğurmasına karşın diplomatik …