Yeni
Ana Sayfa » Hukuk Takvimi » 22 Kasım – Hukuk Takvimi

22 Kasım – Hukuk Takvimi

22 Kasım – Hukuk Takvimi
1819 İngiliz yazar, çağdaş romanın en belirleyici özeliklerinden olan psikolojik çözümlemenin öncüsü George Eliot doğdu. (Ölümü: 22 Aralık 1880) Edebiyat yaşamına eleştirmen ve çevirmen olarak başladı. 1859’da yayımlanan ilk romanı Adam Bede’de gözlenen, günlük yaşamı gerçekçi ayrıntılarla yansıtma yeteneği bundan sonraki yapıtlarının başlıca özelliği oldu. Eliot yazmaktaki amacının “tozlu sokaklardan ve tarlalardan gelen etten kemikten insanların” yaşamlarını yansıtmak olduğunu söyledi.
1852

Fransız diplomat ve siyasetçi Paul d’Estournelles doğdu. (Ölümü: 15 Mayıs 1924) Lycée Louis-le-Grand’da hukuk ve Doğu dilleri okudu.  1876’da diplomatik bir kariyere başladı. İlk diplomatik görevlerini KaradağOsmanlı İmparatorluğu, Hollanda, Büyük Britanya ve Tunus’ta yaptı. 1904’te Senatoya girdi. Üçüncü Cumhuriyet’in sömürge politikasına sürekli olarak karşı çıkarak sömürge meseleleriyle ilgilendi . Fransız parlamentosundaki sömürge koltuklarının ortadan kaldırılmasını savundu. Özellikle Madagaskar’da Fransız sömürge yönetiminin kurulmasına ve Büyük Güçlerin  Çin’i parçalamasına şiddetle karşı çıktı.  Kendini uluslararası ilişkileri iyileştirmeye adadı ve 1900’da Daimi Tahkim Mahkemesi üyeliği görevine geldi. Fransa’yı 1898 ve 1907  Lahey Barış Konferansında  temsil etti. Uluslararası  tahkim savunuculuğu dolasıyla 1909’da Nobel Barış Ödülünü kazandı.

1891 Yahudi kökenli Amerikalı modern propagandanın kurucusu Edward Louis Bernays doğdu. (Ölümü: 9 Mart 1995) Psikoloji bilimci ve psikanaliz’in kurucusu Sigmund Freud’un yeğenidir. Bernays toplum ve ikna psikolojine çok farklı bir perspektifden bakarak 1929’da ‘Torches of Freedom’ başlığı ile yaptığı propagandada sigara içmeyi teşvik etti ve  tütünün dünya piyasasında önem kazanmasını sağladı.  Kadınların sigara içmesinin bir tabu olduğu yıllarda Bernays’in, bir grup kadının eline sigaralar vererek yaptırdığı yürüyüş, halkla ilişkiler dünyasında efsaneleşmiş bir eylem oldu. Bernays’in yarattığı düşünce eğer bir kadın sigara içiyorsa, bu onun daha güçlü ve bağımsız olduğunun kanıtıdır şeklindeydi.  Bu eylemin sonunda sigaranın ateşi ‘özgürlük meşalesi’ olarak anıldı ve kadınlara sigara satışı artmaya başladı. 1954’de CIA tarafından planlanan Guatemala devleti hükümetinin devrilmesinde yaptığı zekice propagandalarla ün kazandı.  Procter & Gamble ve General Electric dahil onlarca büyük Amerikan şirketinin, devlet kurumlarının, politikacıların, şovmenlerin ve birçok kâr amacı gütmeyen kuruluşların  reklam propagandalarını yaptı.
1916 Amerikalı gazeteci ve roman yazarı John Griffith London yaşamını yitirdi. (Doğumu: 12 Ocak 1876) Vahşetin Çağrısı, Martin Eden, Demir Ökçe, Beyaz Diş ve Deniz Kurdu başta olmak üzere elliden fazla kitap yazdı. Dünya ticari dergi romanının öncüsü ve yazarlıktan yüksek gelir elde edebilen ilk Amerikalılardan oldu. Kariyeri boyunca defalarca intihalden suçlandı. 22 Kasım 1916’da, çiftliğinde yaşamını yitirdi.
1940 II. Dünya Savaşı’nın Balkanlar’a sıçraması üzerine İstanbul, Kocaeli ve Trakya illerinde  sıkıyönetim ilan edildi.
1943 Lübnan, Fransa’dan bağımsızlığını kazandı.
1944

Fransız siyasetçi Joseph Caillaux yaşamını yitirdi. (Doğumu: 30 Mart 1863) École des Sciences Politiques‘de hukuk okudu. 1888’de maliye müfettişi olarak kamu hizmetine girdi ve resmi kariyerinin çoğunu Cezayir’de geçirdi. Languedoc bağcılarının 22 Mayıs 1907’deki isyanı sırasında şarap sahtekarlığıyla ilgili bir yasa tasarısı sundu. Parlamentoya sunulan metin, şarap yetiştiricileri tarafından hasatlarının yıllık beyanını, ikinci aşama tatlandırmanın yasaklanmasını şeker alımlarının kontrolünü ve vergilendirilmesini sağladı. 1911’de başbakan oldu başbakanlığı sırasında Almanya ile bir uzlaşma politikası destekledi ve 1911 İkinci Fas Krizi sırasında barışın korunmasını sağladı.  I. Dünya Savaşı sırasında Meclis’teki  barış partisinin lideri oldu. 1917’de vatana ihanetten tutuklandı. Senato Yüksek Mahkemesi tarafından vatana ihanetten suçlu bulundu ve üç yıl hapis cezasına çarptırıldı. Ayrıca beş yıl boyunca Fransız topraklarında ikamet etmesi yasaklandı ve on yıl boyunca medeni haklardan mahrum bırakıldı. Savaştan sonra yeniden itibarı iade edildi ve 1920’lerin sol kanat hükümetlerinde görev yaptı.

1946 Hukukçu ve Alman Nazi politikacısı Otto Georg Thierack yaşamını yitirdi. (Doğumu: 19 Nisan 1889) Leipzig Üniversitesinde hukuk eğitimi gördü.  Saksonya’da deneme hakimciliği yaptı. 1 Ağustos 1932’de NSDAP’ye üye oldu. 1933’te Saksonya adalet bakanlığına yükseldi ve 1935’te  Reichsgericht eş başkanı ve  1934’te kurulan Volksgerichtshof’un başına geçti. 1942’de Otto Georg Thierack Nazi Almanyası’nın Adalet Bakanlığı’na geçti. 27 Ağustos’ta Alman Hukuk akademisinin başkanı oldu ve bu mevki’de birçok insanın özellikle Vernichtung durch Arbeit aksiyonuyla  ölümünden sorumluydu. Heinrich Himmler ile yaptığı bir konuşma sonrasında yazdığı bir makalede Yahudi, Çingene, Rus ve Ukraynalıların üç sene üzerinde bir suç işledikleri zaman bu aksiyonla öldürülmelerini talep etti. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Batılı Müttefik Devletler tarafından tutuklanınca kendini zehirleyerek intihar etti.
1948 İkinci Türkiye İktisat Kongresi toplandı. Kongrede, devletçilik politikası eleştirildi, özel girişimciliğin teşviki istendi.
1950 Hukukçu, diplomat ve siyasetçi Volkan Bozkır doğdu. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun oldu. 1972 yılında Dışişleri Bakanlığı’na girdi. 1987-1989 yılları arası Başbakan Turgut Özal‘ın Dışişleri Danışmanlığını, 1989-1992 yılları arasında New York Başkonsolosluğu görevini ve 1992-1996 yılları arasında Turgut Özal ve Süleyman Demirel’in Özel Kalem Müdürlüğü ve Dışişleri Başdanışmanlığı görevlerini yürüttü. Bükreş Büyükelçiliği, Avrupa Birliği Siyasi İşlerden sorumlu Genel Sekreter Yardımcılığı, Dışişleri Bakanlığı müsteşar yardımcılığı ve 2005-2009 yılları arasında Büyükelçi unvanıyla Avrupa Birliği nezdinde Türkiye Daimi Temsilciliğinde görevlerinde bulundu. 2019’da 75. Dönem Birleşmiş Milletler Genel Kurul Başkanlığı için Türkiye adına aday gösterildi ve  Türkiye’den bu göreve seçilen ilk isim oldu.
1950 Dünya Barış Konseyi, şair Nazım Hikmet, Pablo Picasso,  Pablo Neruda,  Paul Robeson ve  Wanda Jakubowska’ya Uluslararası Barış Ödülü verdi.
1962 Fransız hukukçu ve siyasetçi René Coty yaşamını yitirdi. (Doğumu: 20 Mart 1882) Caen Üniversitesinde Felsefe ve hukuk öğrenimi gördü. 1905’te  arkadaşlarıyla birlikte kitaplarla ilgilenen ve bir edebiyat topluluğu olan Cercle Vallonges’i kurdu. 1910’da haksız yere grevci olmayan bir işçiyi öldürmeye teşvik etmekle suçlanan sendikacı Jules Durand’ı savundu. 1923’te Temsilciler Meclisi’ne seçildi. Mecliste Sol Cumhuriyetçilerin yanında yer aldı ve özellikle ticari gemicilik ve hükûmet reformu konularıyla ilgilendi. 1930’da  içişleri bakanlığı müsteşarı olarak görev yaptı. Robert Schumann’ın hükûmetinde imar ve kentleşme bakanı oldu. Cumhurbaşkanı seçilinceye değin Senato başkan yardımcılığı yaptı. 1953’te 13. tur sonunda cumhurbaşkanı seçildi.
1967 İstanbul’daki Kıbrıs yürüyüşünde ABD bayrağı yaktıkları gerekçesiyle Deniz Gezmiş, Aşık İhsani ve Uğur Büke gözaltına alındı.
1968 Şadi Alkılıç ‘Türkiye’nin tek kurtuluş yolu sosyalizmdir’ başlıklı yazısından dolayı komünizm propagandası yapma suçundan 6 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırıldı.
1975 İspanya’da monarşi geri döndü ve Don Juan Carlos İspanya kralı oldu.
1976 Okuduğu şiirler ve çalıp söylediği türkülerde komünizm propagandası yaptığı gerekçesiyle DGM’ce 8.5 yıl hapis ve 4 yıl sürgün cezasına çarptırılan iki gözü görmeyen kadın ozan Şah Turna için 22 kasım 1976 da devrimci kuruluşlar af kampanyası başlattı.
1978 Ankara 1. Asliye Ceza Mahkemesi, Ülkü Ocakları Derneğinin kapatılmasına karar verdi.
1978 Suadiye yolcu vapurunun rotası dışına çıkarılmasıyla ilgili olarak gözaltına alınan 497 öğrencinin 76’sı hakkında soruşturma başlatıldı.
1982 DİSK/Tekstil Sendikası yöneticilerinin Sıkıyönetim Mahkemesi’nde başlayan ve ‘Savaş hali’ hükümlerinin uygulandığı duruşmasında 28 kişinin 5-20 yıl arası hapsi ve sendikanın kapatılması istendi.
1982 Açıköğretim uygulaması başladı.
1984 Cartagena Müteciler Bildirisi, Kolombiya’da 19-22 Kasım 1984 tarihleri arasında yapılan Orta Amerika, Meksika ve Panama’daki Mültecilerin Yasal ve İnsancıl Problemlerden korunması Hakkında Uluslararası Konferanslarında kabul edildi. Bildirge, Amerika Devletler Topluluğu tarafından kabul edilen İnsan Hakları Belgelerindendir.
1990 BM Gıda ve Tarım Örgütü’nden (FAO) telgrafla gıda yardımı talep eden 19 belediye memuru gece evlerinden gözaltına alındı; 5’i serbest bırakılırken 14’ü hakkında DGM’ce soruşturma başlatıldı
1996 Human Rights Watch’un hazırladığı, Belge Yayınları’ndan basılan ‘Savaş ve İnsan-Türkiye’ye Silah Transferleri ve Savaş Yasaları İhlalleri’ adlı kitap nedeniyle TCK 159’dan dava açılan yayıncı Ayşenur Zarakolu ve gazeteci Ertuğrul Kürkçü’nün yargılanmasına devam edildi. Kesinleşmiş bir cezasından dolayı Bayrampaşa Cezaevi’nden getirilen Zarakolu, yine Belge Yayınlarından çıkan Faysal Dağlı’nın ‘Ateşten Portreler’ adlı kitabı nedeniyle yargılandığı davadan beraat etti.
2001 Yeni Türk Medeni Kanunu, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 22 Kasım 2001’de kabul edildi. 4721 Sayılı Kanun, 1 Ocak 2002’de yürürlüğe girdi. Yeni kanun 17 Şubat 1926 tarihli ve 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi‘ni yürürlükten kaldırdı. Başlangıç hükümleri dışında, kişiler hukuku, aile hukuku, miras hukuku, eşya hukuku ve borçlar hukuku olmak üzere beş kitap ve 1030 maddeden oluşmaktadır.
2004 Hükümet, F tipi cezaevlerini yasal hale getirip hücre, tek tip elbise, çalışma zorunluluğu öngören tasarıyı geri çekti.
2005 Almanya’da seçimlerinde Angela Merkel başbakan oldu. Hıristiyan Demokrat partileri (CDU/CSU) ile Sosyal Demokrat Parti (SPD) koalisyonu toplam 448 milletvekilinden 397’sinin oyunu aldı. Merkel, Almanya’nın ilk kadın ve Doğu Almanyalı başbakanı oldu.
2010 İTÜ’nün 2008 akademik yılı açılışında Başbakan Erdoğan’ı protesto eden Öğrenci Kolektifi’nden 18 öğrenci 1 yıl 3 ay hapse mahkum edildi.
2013 Karşılama ve uğurlama törenleri ile temel atma, açılış ve benzeri törenlerde kırmızı halı serilmesi uygulamasına son verilmesine ilişkin genelge Resmi Gazete’de yayımlandı
2017 Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi, eski Sırp Komutan Ratko Mladic hakkında, 1995 yılında Srebrenitsa soykırımında 8 binden fazla Bosnalı erkeğin öldürülmesi, insanlığa karşı suç ve savaş kanunlarını ihlal suçundan müebbet hapis cezası verdi.
2017 Şilili avukat ve siyasetçi Juan Luis Maurás yaşamını yitirdi. (Doğumu: 18 Haziran 1922) Şili Üniversitesi Hukuk Fakültesinde okudu. 1946’da Londra’da düzenlenen Dünya Gençlik Kongresinde Şili delegasyonu başkanlığı yaptı. Ertesi yıl, Prag’da düzenlenen Dünya Öğrenci Kongresi’ne delege olarak katıldı. Daimi Maliye Komisyonu üyeliği ve Daimi Dış İlişkiler Komisyonu üyeliği yaptı. 1961 de Şili’nin Birleşmiş Milletler Olağanüstü Büyükelçisi olarak  atandı. Halk Birliği hükümetine mesafeli olmasına rağmen 11 Eylül 1973 darbesinden sonra dayatılan ve Salvador Allende’yi deviren askeri diktatörlüğe karşıydı . Demokrasiyi geri kazanma mücadelesinin ortasında Radikal Parti’ye yeniden katıldı. 22 Kasım 2017 de Antofagasta’da kalp sorunları nedeniyle yaşamını yitirdi. 

 

22 Kasım – Hukuk Takvimi

Bunu okudunuz mu?

Ramiz Erinç Sağkan

Ramiz Erinç Sağkan, 24 Nisan 1978 yılında doğdu. 1995 yılında eğitime başladığı Ankara Üniversitesi Hukuk …