Hukuk Ansiklopedisi Herkes İçin Adalet
Aydınlar Dilekçesi, “Türkiye’de Demokratik Düzene İlişkin Gözlem ve İstemler” başlığı altında 15 Mayıs 1984 salı günü Cumhurbaşkanlığı ve T.B.M.M. Başkanlığı’na verilmiştir. Kamuoyunda “Aydınlar Dilekçesi” olarak adlandırılan yaklaşık 1383 imzalı metin, çok sayıda aydının katıldığı çeşitli toplantılarda belirtilen görüşlerin bir yazmanlar kurulunca kaleme alınmasıyla oluşturulmuştur. Dilekçenin verildiği gün Sıkıyönetim Komutanlığı metne yayın yasağı getirmiştir. 18 Mayıs 1984’de bir yabancı gazetecinin sorusu üzerine Başbakan Turgut Özal dilekçeden çeşitli bölümler okumuştur. Başbakan’ın basın toplantısının bu bölümüne de yayın yasağı getirilmiş ancak aynı gün bu yayın yasağı ikinci bir emirle kaldırılmıştır. Soruşturma ve Aydınlar Dilekçesi Davası 20 Mayıs’ta Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı’nın emriyle Sıkıyönetim Askeri …
Arama SOnucu: Aydınlar Dilekçesi
Eylül, 2025
Ağustos, 2025
-
18 Ağustos
Aydınlar Dilekçesi Savunması
Aydınlar Dilekçesi Savunması, Avukat Halit Çelenk tarafından 27 Eylül 1985 tarihinde Ankara Sıkıyönetim Askeri Mahkemesi’ne sunulmuştur. ANKARA SIKIYÖNETİM 1 NO’LU ASKERİ MAHKEMESİ HAKİMLİĞİNE Bu salonda önemli bir dava görülüyor. Çünkü bu dava ile “insan hakları” ve “demokratik rejim” yargılanıyor. Davanın önemi, iddianın tutarlı olmasından değil, dönemin “demokrasi” anlayışından, “hak ve özgürlük” anlayışından kaynaklanıyor. Gerçekte yargılanan, iddianamede adları yazılı sanıklar değil, onlar tarafından hazırlanıp imzalanan bir dilekçenin içeriği, önerdiği ve dile getirdiği düşüncelerdir. Halkımızın, yılların süzgecinden geçerek gelen demokratik özlem ve dileklerini ve çağdaş bir demokrasinin ilkelerini içeren dilekçede suç bulamayanlar, biçimsel bir dava görüntüsü altında dilekçede yer alan düşüncelerin yargılanmasını …
Ekim, 2025
-
8 Ekim
100 Dava, 100 Yıl: Türkiye Hukuk Tarihine Yapay Zekâdan Bir Bakış
Yapay Zeka uygulaması ChatGPT, Türkiye’nin son 100 yıldaki en önemli 100 davasını listeledi. Erken Cumhuriyet (1920’ler–1940’lar) İstiklal Mahkemeleri (1920–1927) — Yeni rejimin olağanüstü yargısı. Şeyh Said İsyanı Yargılamaları (1925) — İsyan ve bölücülük suçlamaları. Takrir-i Sükûn dönemi basın davaları (1925–1927) — Serbestî–güvenlik gerilimi. İzmir Suikastı Davası (1926) — Atatürk’e suikast iddiası; geniş siyasal tasfiye. Terakkiperver Fırka kapatma süreciyle bağlantılı davalar (1925–1926) — Siyasetin yargısallaşması. TKP davaları (1920’ler) — Komünizm korkusu ve örgütlenme. Nazım Hikmet/Donanma Davası (1938) — İfade özgürlüğü ve sıkıyönetim. Menemen–Kubilay Davası (1930–1931) — İrtica soruşturmaları. Serbest Fırka sonrası olaylar davaları (1930) — Siyasal rekabetin cezai yüzü. Tan Olayı …
Eylül, 2025
-
17 Eylül
16 Eylül – Hukuk Takvimi
16 Eylül – Hukuk Takvimi 1928 Amerikalı kadın hakim Patricia Wald, doğdu. (Ölümü: 12 Ocak 2019) Yale Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun oldu. 1967’de Amerika Birleşik Devletleri Adalet Bakanlığı’na katıldı.1968’den 1970’e kadar Washington DC’de çalıştı, Şiddetin Nedenleri ve Önlenmesi Ulusal Komisyonu’nda danışman olarak görev yaptı. Ayrıca 1970 yılında Ford Vakfı’nın Uyuşturucu Bağımlılığı Araştırma Projesi’nin eş-yöneticiliğini yaptı. Daha sonra Hukuk ve Sosyal Politika Merkezi’nde ve 1971-1972 yılları arasında Ruh Sağlığı Hukuku Projesi’nde çalıştı. Columbia Bölgesi Temyiz Mahkemesi hakimi olarak atanan ilk kadın hakim oldu. Amerika Birleşik Devletleri, Columbia Bölgesi Temyiz Mahkemesi hakimi ve Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi hakimi olarak görev yaptı. Amerikan Barolar Birliği Uluslararası Hukuku Bölümünde ve …
-
14 Eylül
14 Eylül – Hukuk Takvimi
14 Eylül – Hukuk Takvimi 1321 Dünyaca ünlü düşünür Dante Alighieri, Ravenna’da yaşamını yitirdi. (1265 yılında İtalya’nın Floransa kentinde doğmuştu) Gerçek adı olan Durante’dir. Evrensel Krallık teorisini ortaya attı ve dünya barışını hedefledi. 1829 Osmanlı İmparatorluğu ile Rus İmparatorluğu arasında Edirne Antlaşması imzalandı. 1901 ABD’nin hukukçu başkanlarından William McKinley’in görev süresi 14 Eylül 1901’de doldu. Yerini bir başka hukukçu başkan olan Theodore Roosevelt’e bıraktı. 1920 TBMM’de “Men-i Müskirat Kanunu(İçki Yasağı) kabul edildi. Kanun, 28 Şubat 1921’de Resmi Gazetede yayınlandı. 1933 Türkiye ile Yunanistan Dostluk Antlaşması imzaladı.. Resmi adıyla “Samimi Anlaşma Misakı” olan antlaşma 14 Eylül 1933’te, Yunanistan Başbakanı Çaldaris ile Dışişleri Bakanı Maksimos’un Ankara’yı …
Ağustos, 2025
-
18 Ağustos
18 Ağustos – Hukuk Takvimi
18 Ağustos – Hukuk Takvimi 1563 Modern siyaset biliminin temellerini atan Fransız yazar, düşünür, yargıç ve siyasetçi Etienne de La Boétie yaşamını yitirdi. (Doğumu:1 Kasım 1530) 1553’te Orléans Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun oldu. II. Henri’nin onayıyla Bordeaux Parlamentosu’nda danışman olarak görev yaptı. Danışmanlığın yanında diplomatik arabuluculuk işleri yürüttü. Ksenofon ve Plutarkhos’un eserlerini Fransızcaya çevirdi. Pierre de Ronsard’un da içinde bulunduğu bir şair topluluğuyla yakın ilişkiler kurdu ve şiirler yazdı. Montaigne’in en yakın dostu olması yanında Gönüllü Kulluk Üzerine isimli eseri ile bilinmektedir 1791 İngiltere, Prusya ve İspanya’nın arabuluculuğunda, 18 Ağustos 1791 tarihinde, Osmanlı Devleti ile Rusya arasında, askerî çatışmalara son …
-
10 Ağustos
Gençay Gürsoy Savunması
Gençay Gürsoy Savunması, İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden emekli Nörolog Prof. Dr. Gençay Gürsoy’un Barış İçin Akademisyenlerin “Bu suça ortak olmayacağız” başlıklı bildirisini imzalaması sebebiyle “Terör örgütü propagandası” iddiasıyla Çağlayan’daki İstanbul 37. Ağır Ceza Mahkemesi’nde yargılandığı davadaki beyanıdır. Gürsoy hakkında verilen mahkumiyet kararı sonrası Anayasa Mahkemesi tarafından verilen ihlal kararı doğrultusunda yeniden yargılama yapılmış ve 7 Temmuz 2020 tarihinde yapılan duruşmada beraat etmiştir. Gençay Gürsoy Savunması Sayın Mahkeme heyeti, İddianameyi okudum. Gerçekleri ters yüz ederek, niyet okuyarak icat edilmeye çalışılan bütün suçlamaları reddediyorum ve eski ifadesiyle “Akliye- Asabiye” dalında yarım asra yakın üniversite hocalığı yapmış emekli bir hekim olarak, barış talep …
Mayıs, 2025
-
18 Mayıs
18 Mayıs – Hukuk Takvimi
18 Mayıs – Hukuk Takvimi 1048 İranlı şair, filozof, matematikçi, astronom ve binom açılımının ilk kullanıcısı Ömer Hayyam doğdu. (Ölümü: 4 Aralık 1131) 1804 Napolyon Bonapart, Fransız Senatosu tarafından Fransa İmparatoru ilan edildi. 1871 100 Sayılı Eşit Değerde Eşit İş İçin Erkek ve Kadın İşçiler Arasında Ücret Eşitliği Hakkında ILO Sözleşmesi, 6 Haziran 1951 tarihinde imzalandı. Eşit İşe Eşit Ücret İlkesi, ilk kez 18 Mayıs 1871 tarihinde Paris Komünü tarafından kabul edildi. 1872 Britanyalı filozof, matematikçi, tarihçi, toplum eleştirmeni, Nobel Edebiyat Ödülü sahibi ve barış hareketi lideri Bertrand Arthur William Russell, dünyaya geldi. (18 Mayıs 1872 – 2 Şubat 1970) 1904 Kadın …
-
15 Mayıs
15 Mayıs Hukuk Takvimi
15 Mayıs Hukuk Takvimi / Hukuk Tarihinde Bugün 1648 Otuz Yıl savaşlarını bitiren Vestfalya Antlaşması imzalandı. 1718 Londralı avukat James Puckle, makineli tüfeği icat etti. 1773 Avusturya İmparatorluğu’nda görev yapan Alman asıllı devlet adamı ve diplomat Klemens von Metternich (Klemens Wenzel Nepomuk Lothar, Metternich) 15 Mayıs 1773‘te olarak dünyaya geldi. Metternich Hanedanı’na mensup bir diplomatın oğlu idi. 1790’da Avusturya vatandaşlığına geçti. Fransız Devrimi döneminde, Strazburg ve Mainz Üniversitesi’nde hukuk okudu ve ardından dışişlerinde görevler almaya başladı. Saksonya Krallığı, Prusya ve Fransa’da yaptı. 1806’da Paris büyükelçiliğine getirilmesiyle dünyaca tanınan biri oldu. 1809’da Avusturya başbakanı ve yeni kurulan Germen konfederasyonunun başkanlığına seçildi. Napolyon sonrası toplanan Viyana Kongresi’nde …
Nisan, 2025
-
16 Nisan
Türkiye’yi Sarsan Davalar
Türkiye’yi Sarsan Davalar başlıklı belgesel serisi, yeni nesil dijital içerik ve medya platformu GAİN tarafından yayınlanmaktadır. Özgün haber, dizi, film, program, belgeesel gibi içerikleri abonelik tabanlı sunan bir yayın hizmeti olan GAİN, bağımsız hikâye formatlarına da yer vermektedir. “Türkiye’yi Sarsan Davalar”, her biri şaşırtıcı olduğu kadar topluma ve yaşandığı döneme ışık tutan hikâyelerden oluşuyor. Yakın tarihe farklı açılardan ve belgelerle yaklaşıyor. Yaşandığı dönemde toplumu derinden sarsan davalar, özgün bir belgesel anlayışıyla kısa formatta sunuluyor. Aliye Berger Olayı – 1929 Aliye Hanım’ın 1924’te keman dersi aldığı Karl Berger ile arasında büyük bir aşk başlar. Ancak Karl Berger çapkınlıkları ile Aliye Hanım …
Şubat, 2025
-
7 Şubat
7 Şubat – Hukuk Takvimi
7 Şubat – Hukuk Takvimi / Hukuk Tarihinde Önemli Olaylar 1478 İngiliz hukukçu, filozof ve yazar Thomas More dünyaya geldi. (Ölümü: 6 Temmuz 1535) Eğitimine Oxford Üniversitesi’nde başladı. Antik Yunan ve Latin edebiyatı ile ilgilendi. İki yıllık eğitimin ardından Londra’ya döndü ve 1496 yılında hukuk eğitimine başladı. 21 yaşında Londra Barosu’na kayıt oldu. 1516 yılında ünlü eseri Ütopya’yı yazdı. Kral VIII. Henry’nin İngiliz Kilisesi’nin başına geçmesine karşı çıkması nedeniyle hain olarak damgalandı. Londra’da idam edildi. İdam edilmesinden 400 yıl sonra, 1935’te Papa XI. Pius tarafından aziz ilan edildi. Desiderius Erasmus, Deliliğe Övgü adlı eserini Thomas More’a ithaf etti. 1747 İlk …
Kasım, 2024
-
27 Kasım
27 Kasım – Hukuk Takvimi
27 Kasım – Hukuk Takvimi 1870 1946’dan 1956’ya kadar Finlandiya’nın yedinci cumhurbaşkanı olarak görev yapan Juho Kusti Paasikivi (juho ˈkusti ˈpɑːsiˌkiʋi – 27 Kasım 1870-14 Aralık 1956) Hukuk alanında doktorası bulunmaktadır. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Finlandiya’nın dış politikasının başlıca mimarlarından biri olarak hatırlanmaktadır. 1907 Türk savcı, yargıç ve hikâye, oyun, roman yazarı İlhan Tarus dünyaya geldi. (Ölümü: 1967) 1919 Paris Barış Konferansı’nda bir araya gelen galip devletler(İtilaf Devletleri), Bulgaristan ile azınlıkların temel hak ve hürriyetlerini tanımayı amaç edinmiş olan Neuilly Barış Antlaşması’nı 27 Kasım 1919 tarihinde imzaladı. 1924 Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk muhalefet partisi olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası Başkanlığına Kâzım Karabekir Paşa seçildi. 1932 Hukukçu, Filipinler …