Ana Sayfa » Hukuk tarihi » İslam Demokrat Partisi’nin Kapatılması Kararı

İslam Demokrat Partisi’nin Kapatılması Kararı

İslam Demokrat Partisi’nin Kapatılması Kararı, 03 Mart 1952 tarihinde İstanbul Eminönü Sulh Ceza Mahkemesi tarafından 1952/121 dosya ile alınmış ve parti temelli kapatılmıştır.

Kapatılan Siyasi Partiler

İslam Demokrat Partisi

İslam Demokrat Partisi, adında ilk defa “İslam” kelimesini kullanan ve Türkiye’de demokratik hayatta kurulan ilk İslamcı partidir. Cevat Rifat Atilhan ve arkadaşları tarafından 27 Ağustos 1951 tarihinde kurulmuştur. Parti’nin kuruluş amacı, “Maddi ve manevi ölçülerle ve bütün mana ve şümulüyle Türk milletini medeni âlemde mümtaz ve tarihiyle, şerefli mazisine layık bir refah ve ümran seviyesine çıkarmak ve Türk vatanını en ameli ve yapıcı sistemlerle ve cezri çalışmalarla baştanbaşa imar etmek” olarak açıklanmıştır. Türk siyasetini derinden etkilemiş, Milli Görüş Hareketi’ne kaynaklık etmiştir. Necmettin Erbakan tarafından savunulan “Müslüman Ülkeler Birleşmiş Milletler” teorisi İslam Demokrat Partisi tarafından “Birleşmiş İslam Milletleri” adıyla dile getirilmiştir.

İktidardaki Demokrat Partiye rakip olarak kurulan Partinin genel merkezi, Beyazıt Bakırcılar semtinde ve Mühürdar Emin Paşa Sokak’ta bulunan 34 numaralı Mercan Apartmanı’nın 4 numaralı dairesidir. Kurucu ve yöneticileri; Cevat Rıfat Atilhan, Zühtü Bilimer, Kerim İnan, Hakkı Sadık Azarlı, Hamit Tekinsoy, Nuri Çallı, Feridun Okyanus, İ. Galip Hamikoğlu, Hacı Nuri Erdoğdu, Naci Yeter, Mehmet Reşat Düşünür, Ahmet İlkol, Neşet Aslın, Şevket Üzümcü ve Mahmut Düşünür’dür. Partinin genel başkanı Cevat Rifat Atilhan, emekli Osmanlı subaydır. Cevat Rifat Atilhan, daha önce Milli Kalkınma Partisi’nin kurucuları arasında yer almış, İslam Birliği-Şark Federasyonu’nu savunmuştur. 1947 yılında kurduğu Türk Muhafazakâr Partisi’ndeki benzer görüşlerini yeni kurduğu İslam Demokrat Partisi adıyla da savunmuştur. Parti, benzer görüşlerdeki birçok yayın organı tarafından  desteklenmiştir. 

Parti, Siyonizm, komünizm ve masonlukla mücadeleyi ön plana almıştır. Partinin kuruluş nizamnamesinin 5’inci maddesi, “Komünizm ve farmasonluk gibi haddi zatında beynelmilel karakter taşıyan bütün gizli ve devirici kuvvetlerin faaliyetleri kati suretle ve şiddetle men edilecektir” şeklindedir.

İslam Demokrat Partisi’nin Kapatılması

İslam Demokrat Partisi (İDP), Cemiyetler Kanunu’nun “Umumî heyetin müzakere zabıtları reis ve reis vekilleri ve kâtibler tarafından imzalanarak saklanır. Umum î heyet kararları da ayrıca karar halinde yazılarak aynı suretle imza edilip saklanır.” şeklindeki 24’üncü maddesini ihlal etmesi gerekçe gösterilerek 03 Mart 1952 tarihinde kapatılmıştır. Parti kurulduktan 14 ay sonra kapatılmış, kapatılmasında  irticai faaliyetler önemli rol oynamıştır. Kapatma davasında, İslam Demokrat Partisi’nin avukatı Abdurrahman Şeref Laç, mahkemede yaptığı savunmada mahkeme hâkimine “Muhterem Müslüman Türk hakimi! İslam veya Müslüman kelimesi neden kanuna mugayir olsun? Bu kelimeden niçin korkulsun? Bu kelimeden ancak din düşmanları korkarlar Müslümanlar değil. Halbûki Allah bile İslam’ı ve Müslümanları methetmiştir. Kur’an-ı Azimüşşan şöyle der: Ve men ahsenü kavlen mimmen dea ilallahi ve amile salihan ve kale inneni minelmüslimin. (Fussilet Suresi 33. Ayet) Korku, Allah’ın methüsena ettiği güzel sözden, İslam kelimesinden ise yazıklar olsun!” cümleleri ile seslenmiştir. Laç’ın, mahkemede yaptığı savunması, Sebiliürreşad ve Büyük Doğu dergilerinde yayımlanmıştır.

Sonraki yaşamında gazete yazarlığı da yapan ve cinsel taciz suçlaması nedeniyle hüküm giymiş olan Hüseyin Üzmez isimli lise öğrencisi 22 Kasım 1952 tarihinde gazeteci Ahmet Emin Yalman’ı silâhla vurarak yaramış, bu olayın ardından birçok tutuklama gerçekleşmiştir.

İslâm Demokrat Partisi lideri Atilhan, Necip Fazıl Kısakürek ve Osman Yüksel Serdengeçti, ağır ceza mahkemelerine sevk edilmiş, bu sürecin sonunda İslam Demokrat Partisi de kapatılmıştır.

İslam Demokrat Partisi liderinin tutuklanasına ilişkin gazete haberi

Hakkında karyelist

Bunu okudunuz mu?

Avrupa Hukuk Fakülteleri Birliği

Avrupa Hukuk Fakülteleri Birliği (European Law Faculties Association-ELFA), 1995 yılında Belçika’nın Leuven şehrinde kurulmuştur. Avrupa’nın …