Yeni
Ana Sayfa » Hukukbook » Türkiye-Irak Kültür Antlaşması

Türkiye-Irak Kültür Antlaşması

Türkiye-Irak Kültür Antlaşması,  29 Mart 1946 tarihinde, Türkiye  ile Irak arasında imza edilen Dostluk ve iyi Komşuluk Antlaşması’nın  3 numaralı Ek protokolü olarak imzalanmıştır. Sözleşme, 5 Eylül 1947’de kabul edilmiş ve 12 Eylül 1947 tarihinde resmi gazetede yayınlanmıştır.

3 NUMARAL I E K PROTOKO L

Türkiye Cumhuriyeti ile Irak Kırallığı arasında Eğitim Öğretim ve Kültür İşbirliği Protokolü

Yüksek Sözleşen Taraflar, Londra’da 16 Kasım 1945 tarihinde Birleşmiş Milletler arasında imzalanan «Eğitim, Bilim ve Kültür Teşkilâtı Anayasası» ndaki prensipleri gerçekleştirmek için, iki taraftan birinin üçüncü bir Devletle yaptığı kültür anlaşmalarının hükümleri saklı kalmak üzere, komşuluklarının eğitim, öğretim ve kültür alanlarında gerektirdiği işbirliği dolayısiyle aşağıdaki hususlarda uyuşmuşlardır:

Madde — 1

Yüksek Sözleşen Taraflar, yukarda sözü geçen Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Teşkilâtı Anayasasının prensiplerine uyarak aralarında kültür yakınlığını sağlıyacak bütün işlerde karşılıklı yardım yapılması, devamlı veya geçici olarak birbirlerine öğrenci, öğretmen ve uzmanlar göndermeleri, her iki memleketin kültür ve tarihiyle ilgili bütün konuların araştırma ve incelemeleri için kolaylıklar gösterilmesi ve her iki Tarafın kendi kanunlarına uyulmak şartiyle, öğretim ve bili m kurumlarının ilmî ve amelî öğretimlerinden karşılıklı faydalanması hususlarını sağlamağı kabul ederler.

Madde — 2

Ne yolda kurulacağı 5 ve 6 nci maddelerde belirtilmiş olan Komisyon, 1 inci maddede yazılı prensiplerin gerçekleştirilmesi hususunda uygun tedbirlerin alınması için gereken kararları verecektir. Ancak bu kararlar ilgili Hükümet tarafından onanmadıkça uygulanamaz.

Madde — 3

Bu Protokol gereğince iki memleket arasında eğitim, Öğretim ve kültür alanlarında gerçekleştirilecek işbirliğinin başlıca konuları şunlardır:

1. İki memleket okullarınca verilen doktora da dâhil olmak üzere bütün diplomaların karşılıklı öğretim basamaklarına kabul hususunda denkliğini tanımak.

2. Ticaret okullarında yabancı dil öğretiminde karşılıklı olarak ve öğrenilmesi isteğe bağlı olmak şartiyle Türkçe ve Arapça’ya yer vermek

3. Yatılı Devlet okullarında parasız okutmak üzere belli sayıda öğrenci değiştirmek.

4. Yabancı memleketlerdeki Türk ve Irak’h öğrencileri bakıp gözetme işlerinde karşılıklı yardım.

5. Gençler arasında komşu memleketin dilini tam yetenekle öğrenme isteğini uyandırıcı mükâfatlar koymak.

6. Spor ve izcilik alanında yaklaşma, karşılaşma ve yardımlaşmayı sağlamak.

7. Kültür ve izcilik gezi ve toplantıları yapmak yoliyle yüksek ve orta Öğrenim gençlerinin tanışma ve beraber çalışmalarını sağlamak.

8. Ticaret okullarında okutulacak Türkçe ve Arapça dersleri için öğretmen değiştirmek.

9. Üniversite ve yüksek okulların türlü öğretini dallarında profesör değiştirmek.

10. İki memleket üniversite ve yüksek okulları tarafından Türkiye ve Irak’ın büyük merkezlerinde kültür haftaları tertiplenmesi yoliyle iki memleket yüksek Öğretim üyeleri arasında tanışma ve işbirliğini sağlamak.

11. Sanat Öğretmen yetiştiren okul ve enstitülerle kurslardan karşılıklı faydalanmak.

12. Her dereceden teknik ve meslek okullariyle enstitülerinden, üniversite ve yüksek okullardan ve buralardaki çalışma, araştırma ve inceleme imkân ve araçlarından devamlı veya geçici olarak karşılıklı faydalanmak.

13. Ankara ve İstanbul Üniversitelerindeki «Arap Dili ve Edebiyatı Enstitülerin gibi Bağdat’ta da bir “Türk Dili ve Edebiyatı Enstitüsü” açmak.

14. İki memleket okullarının kuruluşlarım v e öğretim programlarını imkân derecesinde birleştirip yaklaştırmak çarelerini birlikte aramak.

15. İki memleketi n bili m hayatı ve eğitim işleri üzerinde incelemelerde bulunmak için karşılıklı uzmanlar v e öğretmenler göndermek.

16. Kültür ve sanat işleri, spor ve izcilik dolayısiyle veya tatil ve inceleme gezisi yapmak üzere bir memleketten ötekine gidecek öğretmen, uzman , artist ve öğrenci gruplarına Devlet taşıtlarında indirilmiş tarife uygulamak ve kendilerinin Devlet yapılarında parasız konuklamalarını sağlamak.

17. İki memleket radyolarında Türkiye ve Ira k saatleri ayırarak iki tarafın birbirlerini daha yakından tanımalarını sağlıyacak yayımlarda bulunmak; gazete, dergi, sinem a ve benzer i araçlarla iki memleketi bir birine tanıtıcı faydalı bilgiler yayımlamak.

18. Karşılıklı olarak resmî ve özel sanatı müzik, temsil ve resim grupları için ziyaretler tertiplemek.

19. Karşılıklı veya birlikte olarak sanat, kültür ve teknik sergileri tertiplemek.

20. İki memleketin her çeşit kültür, bilim, spor yayımlarını ve kitaplık kataloglariyle bibliyograflarını ilgili kurumlar arasında karşılıklı olarak değiştirmek.

21. İki memleketin mevzuatım ve Hükümet çalışmalarının gelişmesin i belirten he r çeşit yayımlarını ilgili Devlet kurumları arasında karşılıklı olarak değiştirmek.

22. Müze, kitaplık ve arşiv işlerinde uzmanlarda n karşılıklı faydalanmak.

23. Eski eserlerden ve müzelik eşyalardan fazlalarını değiştirmek.

24. İki memlekette yapılan arkeoloji araştırmaları ve kazıları ve tarihî eserlerin onarma veya restore edilmesi işlerinde iki memleketin ilgili uzmanlarına haber vermek veya çalışmalara katılmaya çağırarak gerek yapılan işlerde, gerek elde edilen sonuçların değerlendirilmesinde karşılıklı işbirliğini sağlamak.

25. Kitaplıklarda mevcut yazmaların fotoğrafla kopyalarının alınmasına, geçici olarak resmî bir kitaplığa gönderilmesine ve fazla yazmaların değiştirilmesine karşılıklı olarak izin vermek.

26. Devlet arşivlerinde (şer’î mahkeme sicilleri ve tapu kayıtları dâhil) bulunan her türlü belge ve kayıtlardan tarihî incelemeler için faydalanmak.

27. İslâm kültürünün ve iki memleket tarihinin diğer ortak taraflarının birlikte ve aynı anlayışla incelenmesini sağlayacak bilim toplantıları yapmak. İki memleketin bilim adamları arasında fikir işbirliğini sağlayarak birlikte yayımlarda bulunmak.

28. İki memlekette tertiplenen millî tören ve gösteriler yapılan bilim ve eğitim kongrelerine öteki memleketin temsilcilerini çağırmak.

Madde — 4

Bu Protokolün hükümlerini yerine getirmek ve her iki memleketin Millî Eğitim Bakanlarının başkanlığında olmak üzere bir «Türkiye -Irak Eğitim İşbirliği Komisyonu» kurulacaktır. Bu Komisyonun üçü Türk ve üçü Irak’lı altı üyesi bulunacak ve bunlardan bir Türk ve bir Irak’lı üye Komisyonun genel sekreterliğini ve Komisyon toplantı halinde bulunmadığı zamanlarda kendi Hükümetleri yanında Komisyonun temsilciliğini yapacaklardır.

Tarafların bu Komisyonda görevlendireceği üç üyeden birini o memleketin Dışişleri Bakanı ve diğer ikisiyle bu üç üyeden hangisinin Genel Sekreter olacağını Milli Eğitim Bakanı tayin eder. İki memleketin Dışişleri Bakanları Komisyon için seçilen üyelerin adlarını ve kimliklerini, diplomasi yoliyle birbirlerine bildirirler.

Madde — 5

Türk – Irak İşbirliği Komisyonu, nöbetleşe Türkiye ve Irak’ta olmak üzere yılda bir defa ve toplantının yapıldığı memleket Milli Eğitim Bakanının Başkanlığı altında toplanır. Komisyon, iki taraftan birinin konuşma konusun u önceden bildirerek göstereceği lüzum üzerine ve iki tarafın zamanı ve yer i hakkında uygun kalmaları şartiyle olağanüstü toplantılar da yapabilecektir.

Her toplantının görüşme tutanağı ve alman kararlar bir rapor halinde yazılarak örnekleri iki memleketin Hükümet Başkanlariyle Millî Eğitim Bakanlarına ve Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Teşkilâtı Genel Sekreterine verilecektir.

Hasan Saka Nuri Essaid
Feridun Cemal Erkin Abdülilâh

Bunu okudunuz mu?

Millet Mektebi Talimatnamesi

Millet Mektebi Talimatnamesi, İcra Vekilleri Heyetinin(Bakanlar Kurulu) 11 Kasım 1928 tarihli toplantısında uygun bulunarak kabul …