Ana Sayfa / Hukuk Sözlüğü / Bilimsel Yayıncılıkta Kör Danışman Sistemi

Bilimsel Yayıncılıkta Kör Danışman Sistemi

Bilimsel Yayıncılıkta Kör Danışman Sistemi, bilimsel dergilerde, hakemli dergilerde ve birçok yayın dalında kullanılan ve objektif yayıncılığı sağlamaya dönük bir yöntemdir. Bazı yayınlarda çift kör danışmanlık yöntemi denilen daha sıkı bir yol izlenebilir. Bilimsel yayıncılıkta Danışmanlık, yazar ve yayın kuruluşu arasında yayınlanması talep edilen yazı ve makale için yapılan müzakeredir ve araştırmacıların yaptıkları araştırmanın kalite ve uygunluk açısından aynı alandaki uzmanlar tarafından değerlendirilmesi işlemidir.

Bilimsel Yayıncılıkta Kör Danışman Sistemi, subjektif yargılardan uzaklaşmak ve gerçek anlamda bilimselliği sağlamak için önemli bir sistemdir. Yazıyı hazırlayan yazar yada yazarlar yazı taslağını yayıncıya gönderirken; kendisini tanımlayan ismini, unvanını, görev yerlerini ve kimliğini ortaya çıkaracak özel durumları gizleyerek körleştirilmiş bir ana metin dosyası hazırlamaktadır. Metin içinde yazarın kimliğini ortaya çıkaracak atıf veya kaynaklar gizlenmektedir. Özel bilgiler yazarın ismi, görev yerleri ve iletişim bilgileri gibi konular ayrı bir dosya halinde yedeklenerek makale yayıncıya sunulmaktadır.

Bilimsel Yayıncılıkta Kör Danışman Sistemi, akademik araştırma ve yayıncılık alanında en iyi uygulamaları sağlamak için sıkı bir yöntemdir. Bu modelde yazar yada yazarlar yayın danışmanlarının kim olduğunu bilmediği gibi yayın danışmanları da yazarların kimliğini ve yazıların kim tarafından yazıldığını bilmemektedir. Danışman çalışmanın gizliliğine saygı duymalıdır; yayınlanmadan önce çalışmanın içeriğinin başkalarıyla paylaşılması doğru değildir. Kör danışmanlık sürecinde bu gizliliği sağlayabilmek için yazının hiçbir yerinde yazar isimlerinin bulunmaması şarttır. Körleştirilen metnin sunumu üzerine, ilgili uzmanlık alanından yayın danışmanları seçilmekte ve kör danışman değerlendirmesi yapılmak üzere makale danışmanlarla paylaşılmaktadır. Süreç boyunca danışman ve yazarlar birbirlerinin kimlikleri hakkında bilgi sahibi olmamaktadırlar. Yayın danışmanı, yazıyı yazan kişi ile aynı kurum yada kurullarda görev yapmayan kişiler arasından seçilmeli, şayet gizliliği ihlal eden bir durum söz konusu ise yayın danışmanı danışmanlıktan çekilmelidir.

Değerlendirme sürecinde danışman, yayın kurul yada kuruluşuna, gönderinin kabulü, düzeltme gerekli, düzeltme sonrası yeniden değerlendirme, başka bir yere gönderme, gönderinin reddi  gibi önerilerde bulunabilmektedir. Danışmanların yazarlar için faydalı önerilerde bulunması mümkün olup, kimliği henüz belli olmayan yazara daha bilimsel bir makale için pozitif ve objektif yönlendirmeler yapabilmektedir. Danışmanların önerileri doğrultusunda yazı üzerinde gerekli düzeltmelerin yapılması halinde yapılan bu değişiklikler danışmanlara ayrıca iletilmektedir. Danışmanların değişiklikleri onaylamaması halinde makale danışma kurulu yada yayın kuruluna havale edilebilmekte, sorumlu editör, yayın kurulu yada danışma kurulunun önerilerinin yazar tarafından dikkate alınıp alınmadığını denetlemektedir.

Bilimsel Yayıncılıkta Kör Danışman Sisteminde, danışman yazının dizgisine yada şekline karışmamakta birden fazla danışmanın varlığı halinde ortak kanaate göre karar verilmekte, makalenin kabul veya reddi yönünde ortak bir fikir oluşması beklenmektedir. İki danışmanın görev yaptığı danışmanlıklarda oydaşma olmaması durumunda üçüncü bir danışmanın görüşüne başvurulmaktadır. Danışmanların görüşlerinin birbirinden çok uzak olması halinde sorumlu editör yazının kabulü veya reddi yönünde bir karar verebilmek için daha yetkili bir kuruldan değerlendirme almaktadır. Değerlendirme süreci için danışılan kişilere verilen sürenin dolması halinde sorumlu editör yazının değerlendirilmesi için başka danışmanlardan değerlendirme talep etmektedir.

Bilimsel Yayıncılıkta Kör Danışman Sisteminde, yayıncıya gönderilen yazının yayınlanmak için uygun bulunmaması halinde reddedilme gerekçeleri de açıklanmak sureti ile makale yazarına iade edilmektedir. Yazarın hatalı veya dürüst olmayan bir değerlendirme yapıldığını düşünmesi halinde itiraz hakkı bulunmaktadır. Kararın hangi gerekçelerle değiştirilmesi gerektiğini açıklayan bir yazı yayıncı kurumun üst sorumlularına gönderilmekte ve karar gözden geçirilmektedir.

Bir yazının yayınlanmak üzere kabul edilip edilmediği konusunda yazar yada yazarlar bilgilendirilmekte, yayınlanmayan yazılar telif hakları kapsamında yazarına iade edilmektedir. Kabul edilen yazıların taslak halleri ve baskı müsveddeleri yazarlara gönderilmekte ve sn düzeltmelerin yapılması istenmekte, son düzeltmeler de yapıldıktan sonra baskı aşamasına geçilmektedir.

Hakkında hukukbook

Bunu okudunuz mu?

12 Mart 1971 Askeri Muhtırası

12 Mart 1971 Askeri Muhtırası, Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay’a bir muhtıra verilerek hükumetin …