Bu içerik yakında tamamen yeni sitemize taşınacaktır. Güncel ve tam sürümünü
yeni sitemizde
okuyabilirsiniz.
19 Nisan – Hukuk Takvimi / Hukuk Tarihinde Önemli Olaylar
65 |
Romalı düşünür, devlet adamı, oyun yazarı Lucius Annaeus Seneca (Genç Seneca) (MÖ 4, Córdoba – MS 65, Roma) idam edildi. Roma’da retorik ve felsefe eğitimi aldı, felsefe üzerine yazdığı eserler ile tanındı. Eserleri antik Stoacılık için büyük öneme sahiptir. Seneca, felsefe tarihinde, Roma Stoası ya da Yeni Stoa denen öğretinin Epiktetos ve Marcus Aurelius ile birlikte üç kurucusundan ilki olarak nitelendirilmektedir. 65 yılında İmparator Neron’a karşı düzenlenen bir suikast girişimine adı karıştığı için kendi bileklerini keserek idam edilmesine karar verilmiş ve infazı kendisi tarafından gerçekleştirilmiştir. |
1686 |
Rus İmparatorluğunda devlet adamı, tarihçi, filozof ve etnograf Vasili Tatişçev dünyaya geldi. (Ölümü, 1750) Rus dilinin ilk ansiklopedik sözlüğünü derledi. İlk tam ölçekli Rus tarihinin yazarı ve üç Rus kentinin kurucusu olarak tanınmaktadır. |
1721 |
Amerikalı hukukçu ve siyasetçi Roger Sherman dünyaya geldi. (Ölümü, 1793) |
1775 |
Amerikan Devrimi başladı. Sömürgeci İngiliz birlikleri ile bağımsızlık savaşçıları, Massachusetts eyaletinin Lexington kentinde ilk çatışmaya girdi. |
1871 |
18 Mart 1871’de Fransa’nın başkentinde yönetimi bir ayaklanmayla ele geçiren işçilerin kurduğu Paris Komün Yönetimi memurların sınavla işe alınması, yüksek rütbeli subayların seçimle belirlenmesi ve bütçenin oylama usulüyle geçmesi kararlarını aldı. |
1877 |
Ruslar, Osmanlı Devleti’ne savaş ilan ettiler. 93 Harbi olarak bilinen bu savaş Osmanlılar için ağır sonuçlar doğurdu |
1880 |
İsveçli hukukçu, politikacı ve yazar Louis Gerhard De Geer, 1876 yılında İsveç’in ilk başbakanı olarak seçildi, 20 Mart 1876 – 19 Nisan 1880 aralığında görev yaptı. |
1881 |
Britanyalı avukat ve politikacı Benjamin Disraeli yaşamını yitirdi. (Doğumu: 21 Aralık 1804) Walthamstow’daki Higham Hall okulunda eğitim gördü. Babası hukukçu olmasını istedi ve 1821’de bir avukatın yanında eğitim gördü. 1824’te babasıyla Belçika ve Ren Vadisi turu yaparken hukuktan vazgeçmeye karar verdiğini yazdı. “O büyülü sulardan alçalırken avukat olmamaya karar verdim.” şeklinde ifade etti. Sınıf savaşı ve işçi sınıfı hakkındaki düşünceleri, 1950’li yılların Birleşik Krallığındaki pragmatik ve merkezci ekonomi politikaları üzerinde etkili oldu. 1870 ve 1880 yılları arasındaki başbakanlığı döneminde Britanyalı aristokratları da arkasına alarak Birleşik Krallık siyasetini kontrolü altına aldı. Birçok kez Birleşik Krallık başbakanı oldu. 19. yüzyılın ikinci yarısında Britanya siyasetinin, Liberal Partili William Gladstone ile birlikte en önemli ismi oldu. |
1883 |
Hukukçu ve Brezilya Devlet Başkanı Getúlio Vargas dünyaya geldi. (Ölümü: 24 Ağustos 1954) Porto Alegre Üniversitesi Hukuk Okulu’nda eğitim gördü. 1922’de Ulusal Kongre’ye girerek 4 yıl görev yaptı. 1926’da Başkan Luis Pereira de Souza hükümetinde maliye bakanı oldu. Kimilerince ilkesiz bir diktatörlük kurmakla suçlanmasına karşın, büyük iş insanlarıyla toprak sahiplerine karşı açtığı savaştan ötürü yandaşlarınca Yoksulların Babası olarak yüceltildi. 24 Ağustos 1954’te intihar ederek yaşamına son verdi. |
1889 |
Alman Nazi politikacı ve hukukçu Otto Georg Thierack dünyaya geldi.(Ölümü, 1946) |
1909 |
Erkek kıyafetleri giyerek dine hakaret etmek, şeytani görülerle hareket etmek ve sözlerini ve eylemlerini kilisenin yargısına sunmayı reddetmek gibi sapkınlık suçlamalarıyla yargılanarak 30 Mayıs 1431’de, yaklaşık on dokuz yaşındayken kazığa bağlanıp yakılan Jeanne d’Arc, azize ilan edildi. |
1925 |
Cumhuriyet’in İlan günü olan 29 Teşrinievvel (Ekim) Gününün Milli Bayram Addi Hakkında Kanun T.B.M.M.’nde kabul edildi. |
1925 |
T.B.M.M.’nde “Ticaret Sanayi ve Maadin Bankası Kanunu” kabul edildi. |
1926 |
Türk karasularında her türlü denizcilik işlerini Türk vatandaşlarına tahsis eden ve yabancıların kabotaj hakkına son veren Kabotaj Kanunu kabul edildi. 19 Nisan 1926 tarih ve 815 sayılı “Türkiye Sahillerinde Nakliyatı Bahriye (Kabotaj) ve Limanlarla Karasuları Dahilinde İcrayı Sanat ve Ticaret Hakkındaki Kanun ile Türk kıyılarında kabotaj hakkı, Türk Bayrağını taşıyan gemilere ve Türk vatandaşlarına hasredildi. |
1927 |
Mae West, Sex adlı oyundaki rolü, müstehcen bulunarak 10 gün hapse mahkûm oldu. |
1940 |
Depremde yararı görülen mahkumların affına dair kanun kabul edildi. |
1943 |
Nazilerce istila edilen Polonya başkenti Varşova’daki Yahudilere yönelik temizlik harekâtına karşı, Varşova Gettosu Ayaklanması başladı. |
1947 |
Hindistan’da Kongre Partisi, ülkenin Hindistan ve Pakistan olarak iki ayrı devlete bölünmesini kabul etti. |
1948 |
Myanmar, Birleşmiş Milletler üyesi oldu |
1960 |
Tahkikat Encümeni yayınladığı 4 no’lu tebliğini kabul etti: “CHP lideri Meclis’teki beyanlarıyla gayrimeşruluğun sınırlarını fazlasıyla aşmıştır.” |
1961 |
27 Mayıs’tan sonra ilk basın mahkûmiyeti: Ahmet Emin Yalman, 25 lira ağır para cezasına çarptırıldı. |
1965 |
Fener Patrikhanesi başta olmak üzere, bütün azınlık kurumlarının denetlenmesine karar verildi. |
1966 |
Ankara’da ABD Dışişleri Bakanı Rusk’ı “protestoya teşebbüs eden” 70 öğrenci yakalanıp savcılığa sevk edildi. |
1966 |
Hukukçu ve siyasetçi Väinö Alfred Tanner yaşamını yitirdi. (Doğumu: 12 Mart 1881) Business College Helsinki’de işletme ve hukuk eğitimi gördü. 1903’te Finlandiya’daki en büyük kooperatif perakende topluluğu olan Turun Vähäväkisten Osuusliike’nin yöneticisi oldu. 1907’de Elanto kooperatifinin denetim kuruluna atandı ve 1909’da Suomen Osuuskauppojen Keskuskunta’nın başkanı ve 1915’te Elanto’nun CEO’su oldu. Tarafsız bir tutum sergileyerek Finlandiya İç Savaşı’na katılmadı. 1926’tıda Başbakan 1937’de Maliye Bakanı 1939’da Dışişleri Bakanı ve 1941’de Ticaret ve Sanayi Bakanı olarak birçok görev yaptı. |
1967 |
İkinci Dünya Savaşı sonrası modern ve demokratik Almanya’nın mimarı olarak sayılan hukukçu ve Alman Şansölyesi, Konrad Hermann Josef Adenauer yaşamını yitirdi.![]() |
1969 |
Şair Nazım Hikmet’in oğlu Mehmet Hikmet Ran, Türkiye’ye gelmek için müracaat etti. |
1971 |
Amerikalı seri katil Charles Manson, aralarında Roman Polanski’nin hamile eşi Sharon Tate’in de olduğu beş kişiyi öldürdüğü için idam cezası aldı, cezası ömür boyu hapse çevrildi. |
1971 |
Sierra Leone’de cumhuriyet ilan edildi. |
1972 |
Şili Devlet Başkanı S.Allende, ABD’li dev telgraf şirketi ITT’nin Şili’deki tüm varlığına tazminatsız el konulacağını açıkladı. |
1973 |
Yahudi kökenli Avusturyalı-Amerikalı hukukçu Hans Kelsen yaşamını yitirdi. (Doğumu: 11 Ekim 1881) Viyana Üniversitesi‘nde hukuk öğrenimi gördü ve 1906 yılında doktorasını aldı. 1919’da Viyana Üniversitesi’nde kamu hukuku ve idari hukukta profesör oldu. 1920 yılındaki yeni Avusturya Anayasasının hazırlanmasında görev aldı. 1934’te Saf Hukuk Kuramı eseri ile hukuk tarihinde iz bıraktı. |
1980 |
Ermeni örgütü ASALA, Marsilya Türk Konsolosluğuna roketatarlı saldırı düzenledi. |
1981 |
Ukraynalı hukukçu, politikacı ve Ukrayna dışişleri bakanı Dmitro Kuleba doğdu. Ukrayna Taras Shevchenko Ulusal Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Enstitüsü’nde eğitim gördü. Uluslararası Hukuk alanında doktora eşdeğeri derece aldı. 2013-2014 yıllarında Euromaidan protestolarında aktif rol aldı. 2016 yılında Ukrayna’nın Avrupa Konseyi’ne Daimî Temsilcisi olarak atandı. 2019’dan 2020’ye kadar Avrupa ilişkileri konularında Başbakan Yardımcısı olarak görev yaptı. 2020’den itibaren Dışişleri Bakanı olarak görev yapmaktadır. |
1983 |
Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği; 19 Nisan 1983 tarihinde Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine dayanılarak hazırlandı. |
1983 |
Başrolünü Cüneyt Arkın’ın oynadığı “Yıkılmayan Adam” adlı filmi hakkında komünizm propagandası iddiasıyla dava açıldı. |
1983 |
Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik, Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konuldu. |
1984 |
DİSK’e bağlı Yeraltı Maden-İş Sendikası’nın 25 yöneticisinin İstanbul Sıkıyönetim Askeri Mahkemesi’nde yargılanmasına başlandı. Sanıkların “Dev-Yol örgütü doğrultusunda faaliyet gösterdiği” gerekçesiyle 6 yıl 8 aydan 20 yıla kadar hapisle cezalandırılması talep edildi. |
1985 |
İstanbul Çırağan Sarayı’nın 49 yıllığına İngiliz otelcilik firması Trust House Perte’a kiralanmasıyla ilgili anlaşma imzalandı. |
1988 |
Diyarbakır’da İl Başkanı ile birlikte 48 SHP’li, Sivil Cezaevi’nde tek tip elbise ve elverişsiz cezaevi koşullarına karşı 15 gündür süren açlık grevine destek için açlık grevine başladı. |
1988 |
Cezaevlerinde 25 Gazete Yazı İşleri Müdürünün olduğu ve 12 Eylül 1980’den bu yana 2 binden fazla davada yaklaşık 3 bin gazetecinin yargılandığı açıklandı. |
1990 |
Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu, 3628 Sayılı Kanun numarası ile ve Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu adıyla 19 Nisan 1990 tarihinde kabul edildi ve Resmî Gazetenin 4 Mayıs 1990 tarihli ve 20508 numaralı sayısında yayınlanarak yürürlüğe girdi. |
1994 |
RP’li İstanbul Belediye Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, önceki Belediye Meclisi toplantısında muhalefet partilerinin oyuyla ANAP ve SHP’li üyelerin kazandığı Meclis Başkanvekilliği ve Divan Katipliği seçimlerini veto etti. |
1995 |
2 Temmuz Sivas katliamının tüm tanıkları (55 kişi) “sanıklar lehine yalancı tanıklık” yaptıkları suçlamasıyla sanık durumuna düştü; haklarında 5-15 yıl arası hapis cezası istemiyle dava açıldı. |
1995 |
Yaşar Kemal Der Spiegel dergisinde yayınlanan “Yalanlar Seferi” başlıklı yazısı için 3.kez savcılığa ifade verdi. |
1995 |
Vahakn N.Dadrian’ın Belge Yayınları’nın çevirisiyle yayınlanan “Ulusal ve Uluslararası Hukuk Sorunu Olarak JENOSİD-1915 Ermeni Olayları ve Sonuçları” adlı kitabı İstanbul 5 No’lu DGM’ce yasaklandı. |
1999 |
Almanya Federal Meclisi (Bundestag), Bonn‘dan Berlin‘e taşındı. |
2000 |
MÜYOR-BİR (Müzik Yorumcuları Meslek Birliği) kuruldu. |
2001 |
Uluslararası ilaç şirketleri, yoğun tepkiler üzerine Güney Afrika’ya karşı açtıkları davayı geri çekti. Dava nedeni; Güney Afrika’nın AIDS’ten kırılan halkına ucuz ilaç sağlamak için kopya ilaçlar üretmesiydi. |
2002 |
İBDA/C’nin lideri Salih Mirzabeyoğlu’nun idam kararı, Yargıtay tarafından onandı. |
2002 |
İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi’nde görülen PKK davasında yargılanan 14 kişiden 5’i idam cezasına çarptırıldı. |
2004 |
İspanya Başbakanı Jose Luis Rodriquez Zapater hükümetin 16 bakanlığından 8’ine ve Başbakan Yardımcılığı görevine de kadın milletvekili atadı. İspanya, hükümette kadın ve erkek bakanların sayısını eşitleyen ilk Avrupa ülkesi oldu. 2007 yılında ise, Avrupa’da kadınlara seçilme hakkını veren ilk ülke olan Finlandiya’nın Başbakanı Matti Vanhanen 20 bakanlıktan 12’sine kadın vekil atadı. Hükümette kadın oranı yüzde 60’a yükseldi. |
2005 |
SES üyeleri, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Yasa Tasarısı’nın geri çekilmesi için mezar taşlarıyla Meclis’e yürüdü. |
2005 |
Arjantin’de askeri cuntanın işkencelerini yöneten subay Adolfo Scilingo yargılandığı İspanya’da 640 yıl hapis cezasına çarptırıldı. |
2005 |
Kuveyt parlamentosu, belediye seçimlerinde kadınlara oy kullanma ve aday olma hakkını tanıyan yasayı onayladı. Kadınların genel seçimlere katılımına ilişkin yasa ise parlamentoda sonraki yıllara bırakıldı. |
2005 |
Uluslararası İnsan Hakları Hukukunun Ciddi İhlalleri ile Uluslararası İnsancıl Hukukun Ağır İhlallerinin Mağdurlarının Başvuru ve Onarım Hakkına Dair Temel İlke ve Esaslarına ilişkin İnsan Hakları Komisyonu’nun 2005/35 sayılı kararı kabul edildi. |
2006 |
Belge Yayınlarının sahibi ve gazeteci Ragıp Zarakolu hakkında iki kitap için toplam 13,5 yıl hapis cezası istendi. Gerekçe; Prof. Dr. Sakayan’ın “Bir Ermeni Doktorun Yaşadıkları -Garabet Haçeryan’In İzmir Güncesi” ve George Jerjian’ın “Gerçek Bizi Özgür Kılacak” başlıklı kitaplarının Türkçeye tercüme edilmesi idi. |
2006 |
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu yasalaştı. |
2007 |
ABD’de Küba lideri Fidel Castro’ya 2000’de suikast girişiminde bulunduğu Amerikan istihbarat belgeleriyle kanıtlanan eski CIA ajanı Luis Posada Carriles kefaletle serbest bırakıldı. Küba Carriles’i 1976’da Küba uçağına suikast düzenleyip 73 kişinin ölümüne yol açmakla da suçluyordu. |
2011 |
Hekimler tam gün yasası ve performansa dayalı ücret sistemini protesto için ülke genelinde 2 günlük iş bırakma eylemine başladı. |
2012 |
Sağlık çalışanları hedef olunan şiddet olaylarını protesto için ülke genelinde iş bıraktı. |
2013 |
7 Nisan’daki Emek Sineması yıkım protestosunda gözaltına alınan 4 kişi hakkında 2 yıldan 6 yıla kadar hapis istemiyle dava açıldı. |
2016 |
Avrupa Birliği, Türkiye’deki Suriyeli sığınmacılar için taahhüt ettiği fonun 110 milyon avroluk kısmını serbest bıraktı. |
2016 |
Şilili avukat ve siyasetçi Patricio Aylwin Azócar yaşamını yitirdi. (Doğumu: 26 Kasım 1918) Şili Üniversitesi‘nde hukuk eğitimi gördü. Burada Usul Hukuku ve Medeni Hukuk kürsülerinde asistan olarak ve Hukuk Merkezi’nin Mástil dergisi editörü olarak çalıştı. Aynı zamanda Lex Korosu’nun kurucu üyesi ve kontrtenoruydu. 1944 yılında yemin ettikten sonra avukat olarak Baroya kaydoldu. Pedro Lira’nın hukuk firması olan Raúl Varela’da avukat olarak çalıştı. 1945 ve 1948 yılları arasında Yüksek Mahkeme Komisyonu sekreteri olarak hizmet etti. 1950 yılında idare hukuku kürsüsünde profesör oldu. 1953 ve 1957 yılları arasında ulusal danışman olarak görev yaptı. 1985 ve 1986 yılları arasında Baro Başkan Yardımcısı olarak Raúl Rettig’in yönetim kurulunda çalıştı. Şili İdare Hukuku Enstitüsü’nün onursal üyesi ve Moskova Bilimler Akademisi üyesiydi. 11 Ocak 1995’te Şili Üniversitesi’nden Fahri Profesör unvanı aldı. Patricio Aylwin, Şili’de darbe sonrası demokratik yollarla seçilen ilk başkan oldu ve 11 Mart 1990–11 Mart 1994 arasında devlet başkanlığı yaptı. |
2017 |
Yüksek Seçim Kurulu, CHP, HDP ve Vatan Partisinin 16 Nisan 2017’de yapılan anayasa değişikliğine ilişkin halk oylamasının tam kanunsuzluk nedeniyle iptaline ilişkin taleplerini reddetti. |
2021 |
Hukukçu ve siyasetçi Walter Frederick Mondale yaşamını yitirdi. (Doğumu: 5 Ocak 1928) Minnesota Üniversitesi‘nde hukuk eğitimi gördü. Bir süre Minnesota Yüksek Mahkemesi’nde kâtip olarak çalıştıktan sonra, 1960’ta Minnesota valisi tarafından eyalet başsavcılığına atandı. 1966 ve 1972’de olmak üzere iki kez Minnesota senatörü seçildi. 1976’da başkanlık seçimini kazanan Jimmy Carter’ın başkan yardımcısı oldu. Bill Clinton’ın başkanlığı döneminde Japonya’ya büyükelçi olarak atandı. George H. W. Bush’un ölümünden sonra hayatta olan en yaşlı ABD Başkan Yardımcısı unvanını kazandı. |
2025 |
İzmir’de liderliğini yurt dışında firari olan M.K.’nin (34) yaptığı suç örgütüne yönelik eş zamanlı operasyonda 9 şüpheli tutuklandı. |
2025 |
Oyuncu Sevil Akdağ, Fatih’te evine gittiği Elif Kırav’ı aralarında çıkan tartışma sonucu bıçaklayarak öldürmesi nedeniyle yakalanarak gözaltına alındıktan sonra çıkarıldığı Sulh Ceza Hakimliği tarafından tutuklandı. |
Hukuk Ansiklopedisi Herkes İçin Adalet


